چنانچه حضرت رسول - صلّى اللّه عليه و آله - به فاطمه [ ب - 319 ] - عليها السّلام - گفت : زوّجتك اقدمهم سلما و اكثرهم علما . » « 1 » و ممكن است اقدميّت / * ب / 239 / به سبب اقليّت در سنّ باشد .
و أيضا اقدم است حضرت امير - عليه السّلام - از جهت آن كه آن حضرت - عليه السّلام - بود در منزل نبى - صلّى اللّه عليه و آله - شديد الاختصاص به او عظيم الامتثال در اوامر و نواهى ، و مخالفت او نمىكرد اصلا ؛ و ابو بكر بعيد بود از او و در جانبى بود و كنارى ؛ پس بعيد است با احتمالات سابقه عرض اسلام بر او قبل از عرض اسلام به آن حضرت - عليه السّلام - خصوصا با نزول
( وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ )
« 2 » .
و معنى اقدميّت اسلام آن حضرت - عليه السّلام - آن نيست كه در پيش معتقد ملّت ديگر بوده باشد بعد از آن قبل از مردم از آن ملّت به ملّت اسلام آمده باشد ، بلكه مثل نصّ صريح در حكايت ابراهيم است كه گفت :
( أَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ )
« 3 » يعنى من سر كردهء مسلمينم و حكايت موسى كه گفت
( أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ )
« 4 » .
و ايضا صبى گاهى هست كه رشيد و كامل العقل قبل از سنّ بلوغ مىباشد - چنانچه مذكور شد - پس مكلّف خواهد بود . و از اين جهت است كه حكم نموده ابو حنيفه به صحّت اسلام صبى و هرگاه اين نحو باشد دالّ است بر كمال صبى .
هامش
( 1 ) . مناقب خوارزمى / 353 تصحيح مالك محمودى
( 2 ) . شعراء / 214
( 3 ) . انعام / 163
( 4 ) . اعراف / 143