تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 397

مساهمون:

ص٣٩٧
آن را نيآوردند و بسيارى از آنچه آوردند در محل رد و طعن است و از ائمه اهل البيت عليهم السلام احاديث بسيار غير از آنكه در اصول خمسه ثبت است منقول است و فقهاء شيعه آن را جمع كرده‌اند و كتب بسيار در آن ساخته . و ابن بابويه و علم الهدى و ابو جعفر طوسى هر يك صحيحى ترتيب داده‌اند .

فايده دوم [ تقسيمات حديث ]

در تقسيمات حديث : بدانكه حديثرا بعضى بسه قسمت كرده‌اند صحيح و حسن و ضعيف . و مراد بحديث صحيح آن استكه سند او بروايت عدلى ضابط از مثل او متصل شده باشد و از شذوذ و علة سالم ماند . و حسن آن استكه در اسناد او تهمتى نباشد و شاذ نبود . و خطابى گويد صحيح آن است كه سند او متصل شده باشد و ناقلان او معدل گشته و حسن آنكه مخرج او معلوم بود و راويان او مشهور . و بعضى از متأخران گفتند حسن آن استكه درو ضعفى قريب محتمل باشد و صلاحيت آن داشته باشد كه به دو عمل كنند و باتفاق همه حديث حسن حجت است هم چو صحيح و اگر چه دون او است در قوت . و ضعيف آن استكه درو شرط صحيح و شرط حسن موجود نباشد و حديث ضعيف را بايد كه بلفظ جزم نقل نكنند بلكه گويند روى عن النبي كذا او بلغنا او ورد عنه . و بعضى ديگر بيست و پنج قسم نهاده‌اند : مسند و متصل و مرفوع و موقوف و مرسل و منقطع و مفصل و معنعن و معلق و شاذ و منكر و منفرد و معلل و مضطرب و مدرج و مغلوب و موضوع و مشهور و غريب و عزيز و مصحف و مسلسل و مختلف و ناسخ و منسوخ . مسند آنست كه سند او متصل باشد از راوى تا انتها و بعضى ديگر گفتند