باب النّون
نجم الدّين كبرى
ابو الجنّاب حضرت نجم الدّين كبرى ، اكمل اماجد اولياست و او را فيض باطن از فيض بابا فرج تبريزى و شيخ اسماعيل و شيخ عمّار ياسر و شيخ روزبهان مصرى رو داد و به اجازت شيخ عمّار قدم در ارشاد نهاده و چون او در مناظره بر همهكس غالب آمدى فلقّبوه بهذه السّبب الطّامّة الكبرى ثمّ غلب عليه ذلك اللّقب فحذفوا الطّامة و لقّبوه بالكبرى . و نظر او بر هركس فتادى به مرتبهء ولايت رسيدى ، حتّى كه به توجّه نظر شيخ به كمال جذبهء شوق الهى رسيد كسى را كه همچو مجد الدّين بغدادى و شيخ سعد الدّين حموى و شيخ رضى اللّه لالا و غيرهم مريدان بودند چه توان ستود ؟ القصّه در هنگامهء كفّار تتار در سنهء ششصد و هژده شهيد شد . « 1 » هذا منه :
پيوسته از آن سلسله مو مىترسم * زان خطّ خوش و تندى خو « 2 » مىترسم
ترسيدن هركه هست از چشم بد است * بىچاره من از چشم نكو مىترسم
*
يا رب كرم تو بىنياز است آخر * بر خلق درِ فضل تو باز است آخر
گيرم كه من از چارهگرى محرومم * لطف تو نه بىچارهنواز است آخر ؟
نظامى گنجوى
مولانا نظامى گنجوى ، عرش الكمال معنوى است . كنيت او ابو محمّد بن يوسف بن مؤيد مطرّزى
هامش
( 1 ) . آتشكدهء آذر 288 : خلف الصّدق عمر خيوقى است و خيوق قصبهاى از خوارزم است . او را شيخ ولى تراش نيز مىگفتهاند .
آخر الامر در فتنهء چنگيز وداع عالم كرد .
دهخدا : از مشاهير عرفا و اكابر صوفيان قرن ششم و هفتم هجرى است . نجم الدّين رازى و مجد الدّين بغدادى و سعد الدّين حموى و سيف الدّين باخرزى و بهاء الدّين ولد ، از شاگردان و مريدان ويند . به سال 618 در فترت مغول در خوارزم شهيد شد و مزارش در گرگانج يا اورگنج واقع است . از آثار اوست : رسالة الخائف الهائم عن لومة اللائم ، فواتح الجمال به فارسى ، و رباعياتى چند هم به وى منسوب است .
( 2 ) . متن : تندى مو . از آتشكدهء آذر تصحيح شد .