ماكيان . و چون خايه سر تيز باشد خروس ، و سر پهن ماكيان . گوشت خروس معتدل لطيف است ، قوّت [ 63 پ ] دماغ و روح نفسانى دهد ؛ و چون با گاورس پخته گردانند و بخورند ، خون بسيار نشيند بازبندد ؛ و اگر با آبى و شراب كهن بجوشانند و بخورند طبيعت را بازدارد و معده را قوّت دهد ، و چون با شير پخته گردانند و بخورند بثورى كه در مثانه [ هست ] نيك گرداند . و گوشت خروس پخته با مرق بخورند نافع باشد كسى را كه ادويههاى زهرناك خورده باشد ، و قولنج را بگشايد .
گوشت ماكيان گرم بر زخم تمامت سباع و تمامت هوام و حشرات نهند زهر بردارد و نافع باشد ؛ و گوشت فروج بر زخم ديلمك و عقرب نهند نافع باشد . و گوشت ماكيان قوّت مجامعت افزايد . مغز ماكيان پخته بخورند سود دارد تمامت زهرها را ( ) پخته با حبّهاى مشك خرد كرده در شراب يا شوربا زنى را دهند كه به دشخوارى بچه آرد به آسانى بار نهد ، و جايگاه فرزند كه در شكم مانده باشد به زودى بيرون اندازد .
تاج خروس در زير مصروع دود كند نافع باشد . ( ) سپيد بخورند نافع باشد خفقان را ، و در چشم كشند آب كه در چشم آيد زايل گرداند . ( ) مرد بر قضيب خويش مالد و با زن جمع شود ، به غير از آن مرد كسى ديگر را نخواهد ؛ و اگر بر روى مالند كلف را ببرد .
شكم ماكيان سياه چنانك هيچ سپيدى بر او نباشد تا خاكستر گردد ، و فلفل را با او سحق گردانند و به آب كمون سه روز بخورند قولنج سخت را نافع باشد .
( ) خروس به آفتاب خشك كنند و با شراب و عسل كسى بخورد كه در مثانه سنگ دارد پارهپاره گرداند و بيندازد . ( )
منافع حيوان ( فارسى ) — صفحة 143
مساهمون: محمد روشن
ص١٤٣