تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منافع حيوان ( فارسى ) — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦
در روى مالند ، هركه او را بيند دوست دارد و در پست كند و زنى بخورد سخت فربه شود و اللّه اعلم . [ 27 پ ] دندان خوك آبى هركه با خويش دارد نزد بزرگان عزيز و گرامى گردد ، و چون هفت شبان روز در روغن زيت نهند آنگه در موى مالند ، همگنان او را دوست دارند ، و دد و دام او را گزند نكنند ، و اين خاصيّت دندان راست را باشد . امّا دندان چپ سخت شوم باشد ، چنان‌كه در زير بالين اميرى يا كسى نهند از آن كار معزول شود . سم خوك آبى را در كشتى نهند ، نهنگ گرد كشتى نگردد .

اندر آفرينش ماديان و اسب

ماديان چون به گشن آيد دنبال افراشته دارد و زهدانش بزرگ شود ، و گميز بسيار كند . امّا اسب نر از بعد دو سال و نيم گشن كند ، و باشد تا سه سال ؛ و اگر پستر از اين كند به كار نيايد و كرّه ضعيف باشد ، و يازده ماه [ 28 ر ] و در دوازده بزايد . و نر سى سال گشنى كند ، و ماده چهل گشن بخورد ، و تا بيست سالگى نيك باشد . و عمرش گويند چهل و پنج سال بكشد . خر چون بر ماديان آبستن جهد كرّه تباه گرداند ؛ و اگر اسب جهد زيان ندارد ، از بهر آنكه آب خر سرد است . دندان همه جانوران در پيرى سياه شود الّا دندان اسب كه سپيد و روشن گردد . و از منافع او . دماغ اسب را با صبر و به ورق و عسل بر آتش بجوشانند تا باهم آيد ، مرهمى خوب باشد جهت تمامت جراحات را . جگر او را خداوند يرقان به بوى گيرد سخت مفيد باشد . زهرهء او را