تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 439

مساهمون:

ص٤٣٩
ص 196 س 5 پردهء نوا : نام مقامى بوده است از جمله دوازده مقام موسيقى ، رك . ابيات هندو - شاه نخجوانى ذيل « پردهء راست » ( ص 437 همين كتاب ) . « . . . چنان كه شاعر در مقامات شعبه‌هايى بنظم آورده :
نوا آمد مقام و هست مشهور * زوى نوروز خارا هست و ماهور . . .
( جهانگيرى ) « هنوز يكى از آهنگهاى موسيقى كنونى بنام « نوا » معروفست . . . عبد القادر بغدادى در « لغت شهنامه » ( چاپ پطرزبورگ 1895 ص 219 ) تصريح مىكند كه نوا نام نغمه‌اى در پردهء « صفاهان » است و مانند « حسينى » در پردهء اصفهان زده مىشود » رك . نفيسى ، تعليقات تاريخ بيهقى ج 2 ص 861 . « نوا يكى از هفت دستگاه ايرانى است . فواصل درجات « گام » آن مانند شور است ولى « تنيك » ( بضم اول ) ( مبدأ ) آن درجهء چهارم گام شور مىباشد ( از افادات استاد ابو الحسن صبا ) » ( دكتر معين ، حواشى برهان قاطع ) نيز رك . كتاب الادوار فى الموسيقى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 49 ص 21 « دايرهء نوى » و مقاصد الالحان 55 به بعد ؛ شرحى بر رسالهء موسيقى جامى ، مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 103 ص 4 . ص 196 س 5 پردهء گذاشته : اين اصطلاح در جايى به نظر نرسيد در نسخه‌هاى ل و ن و ب « پردهء بسته » است كه آهنگى است از موسيقى و آن را « بسته نگار » نيز خوانند و « مركب است از حصار و حجاز و سه‌گاه » ( برهان قاطع ) . در بحور الالحان ميرزا نصير فرصة الدوله ( ص 22 ) از پردهء گوشت سخن رفته ( نيز رك . شرح رديف موسيقى ايران ص 31 و برهان قاطع ) و در مقاصد الالحان عبد القادر مراغى ( ص 83 ) « گواشت » را جزء پردهء بزرگ آورده است ، شايد اين كلمه در متن گوشت ( بفتح اول و كسر دوم ) يا گواشت است ؟ آقاى حسينعلى ملاح « گوشت » را - كه در اكثر رساله‌ها به فتح اول و كسر ثانى نوشته شده - به ضم اول و كسر ثانى از مصدر « گفتن » مىدانند ( رك . مجلهء موسيقى دورهء سوم ش 104 - 105 « شرحى بر رسالهء موسيقى جامى » ص 62 ، 68 ) . ص 196 س 5 پردهء راهوى :
rahovi
يكى از آهنگهاى موسيقى قديم است ؛ هندوشاه نخجوانى نيز آن را در ابيات خود آورده است ، رك . ذيل « پردهء راست » ( ص 437 همين كتاب ) . منوچهرى گفته است :
زده به بزم تو رامشگران به دولت تو * گهى چكاوك و گه راهوى و گه قالوس
( منوچهرى ، ديوان 183 ) مؤلف برهان قاطع نوشته است كه اين آهنگ به « رهاوى » مشهورست « و رهاوى
قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 439 | عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير / غلامحسين يوسفي