نوعى ديگر ، كه آن را گونهء سبز گويند ، زنجار ده درم ، نوشادر ده درم ، گل سفيد ده درم ، خشار سفيد نيم درم ، نمك دو درم ، اين جمله كوفته و بيخته بر روى زر طلى كنند و بتابند ، لونى به غايت خوب گيرد .
نوعى ديگر ، كه آن را زر پختن گويند : نوشادر ده درم ، نحاس محرّق ده درم ، برمهء سوخته بيست درم ، نمك طعام يك درم ، جمله را خرد كوفته در پاتيلهء سنگين كنند و گرم كنند و با زر بياميزند . لونى گيرد به غايت رنگين .
فصل در اوزان جواهر و نسبت مقدار هريك با ديگر از مكعبات
ابو ريحان درين باب نظر تيز كرده است و رنجها برده ، چه به طريق گداز و چه به آب امتحان كرده ، و رأى او بر آن قرار گرفته است كه از جملهء فلزّات هركدام كه خواهند هم در آن وزن و حجم زر به بسيار از آن كمتر باشد ، و زر ثقيل ترين جمله فلزّات باشد . اعنى چون پارهاى زر به حجمى معيّن بگيرند و يكى از فلزّات ديگر هم بدان حجم - در وزن آنان تفاوت بسيار باشد .
پس راى او بر آن قرار گرفته است كه صد مثقال زر گداخته به شكل و حجم مثل هفتاد و يك مثقال و دانگى تسوى سيماب باشد ، با پنجاه و نه مثقال و دو دانگ و نيم اسرب ، موازى پنجاه و چهار مثقال و نيم نقره ، با چهل و شش مثقال و دو دانگ روى ، با چهل و پنج مثقال و دو دانگ نحاس ، با چهل و پنج مثقال برنج ، با چهل مثقال و نيم و سه تسو آهن ، با