حاصل شود و استحالتى ديگر كى كيفيّت آن در علم ازلى باشد
« لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ »
« 1 » ، و ادراك آن در عقل عقلا صورت نبندد بر آن مادّه طارى شود ، آن جوهر كه حادث و حاصل گردد زيبق باشد . و اگر بخارى يا دخانى شود و حالات مذكور طارى گردد آن جوهر منجمد كه حادث گردد جوهر كبريت باشد .
و اين دو جوهر مادّه و اصول فلزّات هفتگانه است ، همچنانك عناصر اربعه اصول و مفردات جمله مركّبات عالم سفلىاند كه به واسطهء امزجهء مختلفه صور مركّبات على اختلاف اصنافها حادث مىگردند .
و تولّد فلزّات از امتزاج بخار زيبقى و تأثير هريك در ديگر ، بتقدير العزيز العليم ، باشد .
و گفتهاند كبريت پدر اجسادست و زيبق مادر آن است ، از بهر آنك حرارت آتش اجساد را در گداختن آرد ، و روشنتر از آن گردانند .
و بنابرين مقدّمات چون چنين باشد اين دو اصل اعنى كبريت و زيبق به تقديم اولى باشند .
فصل در ذكر كبريت و خواص او
كبريت انواع است : زرد و صافى و شفّاف و سفيد و سرخ ، جمله معدنىاند و سرخ عزيز الوجودست .
و آنچ در افواه است كى گوگرد سرخ كيمياست سخنى بى اصل است ، لكن سرخ به قوّتتر و شريفترست و آن را در صناعت
هامش
( 1 ) - آيهء 3 سورهء سبا با مختصر تغيير .