كه بتمايل باسماعيليان شهرت داشته . » ( عباس اقبال )
شرح
( 77 ) ص 255 س 12 بسبب توفيرهايى كه مىنمايند - با راحة الصدور ص 30 س 20 مقايسه كنيد ( در حاشيهء ص 216 س 5 نقل قول شده است ) .
( 78 ) ص 263 س 13 به شهر گول - محتمل است اين همان شهر گور يا جور باشد كه بعدها فيروزآباد شد . ر . ك . فارسنامه ص 137 س 8 آنجا كه آمده است « فيروزآباد بقديم جور گفتندى ، گلجورى بدانجا منسوبست » و ص 137 س 18 « و دو غدير است . . . و بر هر غديرى آتشگاهى كرده است . » و بمسالك و ممالك ص 106 س 8 . گويا به علت وجود آتشگاههاى قديمى نظام الملك موبد پارس را به اين شهر مربوط ساخته است .
( 79 ) ص 265 س 7 ماه را بر آسمان به دو نيم كند - ر . ك . قرآن 45 / 1
( 80 ) ص 272 س 13 سرو كشمر - اين اسم كه قبلا حدسى بوده است الآن تقريبا محقق است . ر . ك . شاهنامهء فردوسى - گشتاسپنامه س 75 و نزهة القلوب س 143 س 11 .
( 81 ) ص 282 س 6 جعفر صادق سر خروج دارد - در اين بند اغتشاشى رخ داده است و چون بطور كلى نسخههاى خطى باهم موافقاند بايد مؤلف كتاب را مسئول دانست . حقيقت تاريخى اين است كه محمد بن اسمعيل موسى بن جعفر را پيش هارون الرشيد تقبيح كرد و هارون موسى را در زندان انداخت و موسى در زندان فوت كرد . ر . ك . تاريخ جهانگشاى ج 3 ص 151 و حاشيهء محمد قزوينى ص 310 - 312 .
( 82 ) ص 283 س 10 كتاب مخاريق - كتاب « مخاريق الانبيا » يا « حيل المتنبيين » از كتابهاى كفرآميز محمد زكريا رازى است كه قرمطيان آن را گرامى مىداشتند .
( 83 ) ص 283 س 12 تو بجانب رى شو - بجاى اسم شهر رى نسخهءN« زننر » دارد كه معمائى به نظر مىرسد .
( 84 ) ص 284 س 6 هذا باب باتنه الوهمه - اين كلمات مبهم را ميتوان از اين قرار تفسير كرد - « هذا باب باطنه الرحمة . »
( 85 ) ص 284 س 3 صاحب الخال - مردى كه به صاحب الخال يا صاحب الشامة معروف بود فعلا حسين بن زكرويه يكى از قرمطيان مشهور بوده كه در سال 290 بر بعضى از شهرهاى شام استيلا يافت و در سال 291 بدست خليفه المكتفى شكست خورد و بقتل رسيد . اشارههايى