اكنون سيرت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم در جهاد با كفار بيان كنيم تا امام و سلطان بدان اقتدا كنند ، و باللّه التوفيق و اللّه اعلم بالصواب .
فصل چهارم ، در بيان سيرت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم در جهاد با كافران .
بدان ايّدك اللّه تعالى كه حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم را سيرتى است در جهاد كه آن مأخذ مذاهب است ، و ما بر وجهى كه در « صحاح » ثابت شده آن سيرت را ياد كنيم تا امام و سلطان بدان اقتدا نمايند و موجب فوز باتبّاع سنت باشد ، ان شاء اللّه .
شيخ الاسلام مجد الدين محمد بن يعقوب الفيروز آبادى در كتاب « صراط - مستقيم » گفته كه جهاد ذروهء سنام اسلام است ، و اهل آن را در دنيا و عقبى در اعلى منازل مقام . لاجرم حظّ جناب حضرت رسالت صلى اللّه عليه و سلم از آن ، اوفر حظوظ . و عادت آن حضرت در سلوك طرق آن اكمل و اجمل عادات . و ساعات و اوقات آن حضرت بر جهاد موقوف بود ، هم به زبان و هم بجنان و هم بدعوت و بيان
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ
« 1 » و قال اللّه تعالى :
فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبِيراً
« 2 » .
و علما گفتهاند : مراتب جهاد چهار است : اول ، جهاد نفس . دوم ، جهاد شيطان . سيوم ، جهاد كفار . چهارم ، جهاد منافقان .
اما جهاد نفس را چهار مرتبه است : اول ، جهاد تعلم دين حق . دوم ، جهاد بر عمل بر آن علم . سيوم ، جهاد بر دعوت بدان علم و تعليم نادان . چهارم ، جهاد بر صبر و احتمال مشقّات دعوت و اذى از خلق . و هرآنكس كه اين مراتب چهارگانه را استعمال كند او را در ملكوت آسمان عظيم خوانند .
و اما جهاد شيطان را دو مرتبه است : جهاد بر دفع آنچه القا مىكند از شبهات و شكوك . دوم ، جهاد بر دفع آنچه القا مىكند از ارادت و شهوت . و
هامش
( 1 ) سورهء التوبه : 73 و التحريم : 9 .
( 2 ) سورهء الفرقان : 52 .