فصل سيوم ، در بيان كيفيت قتال با كفار .
بدان ايّدك اللّه تعالى كه قتال با كفار را آدابى و شرايطى است كه از سيرت حضرت پيغامبر صلى اللّه عليه و سلم مستفاد شده ، و ما اولا در مذهب امام اعظم ابو حنيفه رحمه اللّه آن را ياد كنيم .
در كتاب « هدايه » گويد : گاهى كه درآيند مسلمانان در دار الحرب پس حصار كنند شهرى را يا قلعهاى را ، اول دعوت كنند ايشان را به اسلام ، اگر اسلام قبول كنند دست از ايشان باز دارند و با ايشان جنگ نكنند . و اگر از اسلام امتناع نمايند ايشان را امر كنند باداى جزيه . و اين در حق كسى است كه جزيه از او قبول مىتوان كرد ، و آن كسى كه جزيه از او قبول نمىتوان كرد همچو مرتدان و عابدان بتان از عرب فايده نيست در خواندن ايشان بجزيه . پس اگر جزيه بدهند آن جماعت كه جزيه از ايشان قبول مىتوان كرد ايشان راست آنچه مسلمانان راست . يعنى مال و نفس ايشان معصوم مىماند . و جايز نيست امام را كه مقاتله كند با كسى كه دعوت اسلام به دو نرسيده باشد . پس اگر پيش از دعوت به اسلام با ايشان مقاتله كند گناهكار گردد ، و ليكن غرامت نبايد كشيد . و مستحب است كه دعوت كند وقت ارادت قتال كسى را كه به دو دعوت رسيده باشد از جهت مبالغه در انذار ، و واجب نيست . و اگر از جزيه امتناع نمايند استعانت جويد برايشان بخداى تعالى و با ايشان محاربه كند .
و اگر احتياج بنصب منجنيق باشد در وقت حصار نصب كند ، و درختان و خانههاى ايشان را بسوزاند اگر احتياج بدان باشد . و آب برايشان ارسال كند ، و درختان ايشان را ببرد و زراعتهاى ايشان را فاسد گرداند . و باكى نيست اگر تيرباران كند ايشان را يا سنگ اندازد ، و اگر چه در ميان ايشان مسلمانى اسير باشد يا تاجرى . و اگر كافران اطفال مسلمانان را يا اسيران را اسير خود سازند دست از تير انداختن ايشان باز ندارند و قصد كافران كنند . و اگر بر مسلمان رسد تير ، ديت لازم نيايد . و باكى نيست كه زنان و مصاحف با خود بيرون برند گاهى كه لشكر بزرگ باشد و آمن باشند بر آن . و مكروه است كه زنان و مصاحف همراه برند در پارهاى لشكر كه آمن نباشند بر آن . و اگر درآيد مسلمانى به امان در بلاد