بستدندى هم در آن موضع بر فقراء آنجا صرف كردندى ، و اگر چيزى فاضل بودى بدان حضرت آوردندى و بر فقراء مدينه صرف كردى . و از عادت آن حضرت نبود كه از اسپ و برده و درازگوش و خيار و عسل و فواكه كه در كيل نمىآيد و ذخيرهكردن را نمىشايد ، زكات بستاند ، مگر رطب و انگور كه از آن زكات مىستد ، و فرق نمىكرد ميان تروخشك آن . هر آن كسى كه زكات را بر آن حضرت آوردى او را دعا كردى گاه چنين : اللّهم بارك فيه و فى اهله ، و گاه فرمودى : اللّهم صلّ عليه و متصدّق را نهى كردى كه صدقهء خويش را باز خرد .
و شتران صدقه را بدست مبارك خويش داغ كردى ، و غالبا داغ بر گوش نهادى .
و گاه از براى مصالح اسلام قرض كردى ، و بر مال صدقات حوالت فرمودى . و گاه ضرورت دوساله از پيش طلب داشتى . اين است سخن كتاب « صراط مستقيم » ، و از آنجا سيرت آن حضرت صلى اللّه عليه و سلم در فراگرفتن زكات فهم مىگردد . و چون سلطان بدان اقتدا نمايد و بموجب مذكور عمل كند سنت و طريقهء آن حضرت را تتبع كرده باشد ، و از عهدهء آنچه او را بايد كرد و سزاوار باشد در امر زكات بيرون آمده باشد . اكنون شروع در احكام خراج و عشر نمائيم ، و التوفيق من اللّه - الكريم .
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 264
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٢٦٤