عوطهء دمشق و شعب بوان در ولايت فارس و سغد سمرقند نيز از جمله آنچهار موضعست طول عوطه دو منزلست كه تخمينا دوازده فرسنگست و عرضش يك منزل و جامع دمشق كه وليد بن عبد الملك مروان ساخته مزار انبياء كرام بسيار است در زمينى كه اكنون بر درگاه مسجد است و آن را باب حيران خوانند يحيى ابن زكريا را شهيد كردند و سر مباركش بر در آويختند و در عهد يزيد پليد سر مبارك امام حسين را در همانروز بر نيزه كردند و در تاريخ شام مسطور است كه وليد شش هزار مثقال طلا صرف عمارت آن مسجد كرده است و شرح و صفت آنمسجد در اين مختصر مناسب نيست و وليد بر در دروازهء دمشق دار الشفائى و دار الضيافهء ساخت و پيش از او كسى دار الشفائى و دار الضيافهء نساخته بود در صور الاقليم مسطور است كه محصول پنجساله ديار شام صرف آن دو عمارت كرد ارتفاعات دمشق از غله و ميوه مجموع خوب ميآيد و كوه قايسون بر ظاهر دمشق ظاهر است و بر آنشهر مشرفست و در آنكوه غارها واقع است و در آنكوه مزار اكابر انبيا بسيار است و از آن جمله در او غاريست كه آن را مغارة - الجوع خوانند كه هفتاد پيغمبر در آنجا از گرسنگى مردهاند
رحبة الشام
بر شرقى فرات افتاده است و از شهر تا كنار آب دو هزار گام مسافت است و دور بارويش پنجهزار و پانصد گام است باغستان فراوان دارد و اكثر درختانش در سالى دو نوبت ثمر دهند از ميوههايش سيب و انگور و امرود بغايت لطيف و شيرينست طول باغستان آن در عهد بنى اميه چهار فرسنگ و در عرض يكفرسنگ بوده طرطوس از توابع شام است و از عمارات عمر بن عبد العزيز است و هارون الرشيد آنشهر را بارو كشيد هوايش معتدلست و ارتفاعاتش وسط مكه ( عكظ ) شهريست و قلعه محكم دارد و از بناهاى شاپور ذو الاكتافست هوايش گرم است و بر كنار دريا واقعست بهمن زره شهرى كوچك است و آن را سيف ترك در زمان معتصم عباسى عمارت كرد
حلب
شهرى بغايت بزرگست و مجموع عمارات آن از سنگ تراشيده است و اكثر فرش بازارها و كوچها نيز از سنگ تراشيده است و در ميان محلات چاهها كندهاند بسبب آب باران كه از بام خانها فرود ميآيد و بر سر آن چاهها سنگهاى مشبك انداختهاند تا آب باران از آن فرجهها بچاه فرورود و در شهر حلب منازل عالى نزه بسيار است و كاروانسرائى بصفا از سنگ تراشيده ساختهاند و تجار از هر ديار در آنجا تردد مينمايند و كثرت ارباب تمول و اغنيا در او بمرتبهايست كه در هيچ موضع مشاهده نيفتاده است هوايش در گرمى و سردى معتدلست ليكن اكثر اوقات بسبب