تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 771

مساهمون:

ص٧٧١
است كه در يكمنزلى ساوه بجانب خرقان كوهيست بلند و در آنكوه غاريست مانند ايوانى در آنجا صورتهاى عجايب و غرايب در سنك نقش كرده‌اند و در آخر آنغار حوضى است و بر بالاى آنسنگ به شكل پستان زنان از كوه برآمده است و قطرات آب از آن پستانها فروچكيده در آنحوض جمع مىشود و آب آن از طول مكث متغير نميگردد و موجب شفاى بيمار است

سجاس و شهرود

دو شهر بوده است و در فترت مغول خراب شده‌اند و اكنون به قدر دو ديه است و چند ديه ديگر از توابع آنست و قبر ارغون در كوه سجاس است و در ولايت انجره قصبه ايستكه كيخسرو كيانى ساخته است و در آن قصبه سرائيست بزرگ و در صحن سراچشمه‌ايست به شكل حوضى بزرك بل دريا كه ملاحان بقعرش نتوانند رسيد و جوى آب كه هريك آسيائى بگرداند پيوسته از اندرياچه بيرون ميآيد و چون جويها را ميبندند آب حوض زياده نميشود و چون ميگشايند برقرار جارى ميگردد و در هيچ موسم كم‌وبيش نميشود

طارم عالى و سافل

ولايتى گرمسير است و بر شمالى سلطانيه يكروزه راه واقعست و ميوه سلطانيه از آنجا است و در زمان قديم شهرى فيروزآبادنام در آنجا بوده است و در عهد معول خراب و اكنون قرب صدپاره ديه است

طالقان

ولايتيست سردسير و در شرقى قزوين در كوهستان افتاده است و اهل آنجا شيعه اند

مردقان

شهركى وسط است از اقليم چهارم هوايش بسردى مايلست و غله و انگورش نيكوست

فسكل دره

در شرقى غزوين و جنوب طالقان افتاده قريب چهل پارهء ديه است

بلوك قم و كاشان

درين بلوك چند شهر است

قم

از اقليم چهارم است طولش از جزاير خالدات مه عرضش از خط استوا لدى و طالع عمارتش برج جوزا و بارويش زياده از ده هزار گام است گويند كه چهل گام از باروى قزوين زياده است هوايش معتدلست و آبش از رودى كه حريادقان ميآيد و در آنجا نيز همچون آوه زمستان يخ در چاه مىبندد و تا بهنگام گرما بازميدهد و آب چاهش در پانزده‌گزى مىباشد و اندكى بشورى مايل بود و ارتفاعاتش غله و پنبه بسيار باشد و از ميوهايش نار و فستق و خربزه و انجير سرخ نيكوست و در آنشهر درخت سرو سخت نيكو ميآيد و مردم آنجا شيعهء اثنا عشريند و بغايت متعصب‌اند و اكثر آنشهر اكنون خرابست اما بارويش بيشتر برجا است و در زمان مغول بقول حمد اللّه مستوفى حقوق ديوانى آنشهر و ولايت چهارده تومان مغولى بوده

كاشان

از اقليم چهارم است طولش از جزاير خالدات قوم و عرض از خط استوا لدح زبيده خاتون