الحمار ، و حلب الشّاة ، و جالس المساكين » . « 1 »
پيامبر « ص » : اى ابو ذر ! بيشترين كسانى كه وارد دوزخ مىشوند مستكبران ( خود بزرگبينان و متكبّران ) اند . مردى پرسيد : اى پيامبر خدا ، آيا كسى هست كه كبر نداشته باشد ؟ فرمود : « آرى ، كسى كه جامهء پشمين ( درشت - بافت و كم بها ) بپوشد ، و سوار الاغ ( وسائل سوارى ساده و بىتعيّن ) شود ، و ( با دست خود ) شير گوسفند بدوشد ( كارهاى خود را به دست خود انجام دهد ، و پيوسته امر و نهى نكند ) ، و با مردم نادار و بينوا نشست و برخاست داشته باشد . بنگريد ! در اينجا اندكى درنگ مىكنيم تا به ستيغ افراشتهء اين تعليم بزرگ - و امثال آن - اشاره كنيم ، كه پيامبر اكرم « ص » ، به دوست صحابى راستگو و بزرگوار خود ، ابو ذر غفارى ، آموخت ؛ يعنى فروافكنى متكبّران و ويرانگرى پايگاههاى ايشان . چرا ؟ چون استكبار ( تكبّر - خود را از ديگران برتر دانستن و بالاتر پنداشتن و ديگران را زير دست قرار دادن ) ، بزرگترين مصيبت انسان است ، در طول تاريخ دراز و آكندهء او از ستم و جور و محروميّت و درد و اندوه .
و آشكار است كه عمده ترين شكل استكبار ، شكل اقتصادى آن است ، كه « استكبار سياسى » متّحد با آن است و « استكبار فرهنگى » كارگزار آن . و از سنگينترين فاجعه ها براى توده هاى مردم آن است كه اعيان و مستكبران و كارگزاران ايشان براى خود ، نسبت به ديگران ، برترى و فضيلت قائلند ، و به اين اعتقاد دارند كه تودهء مردم براى آن آفريده شدهاند تا همچون بردگان ايشان باشند ، و شب و روز براى تأمين آسايش و رفاه ايشان كار كنند ؛ و همهء نعمتها و موهبتها و لذّتها
هامش
« 1 » « مكارم الاخلاق » / 555 .