قطع شد . . . در سال 22 ق . خليفهء دوم ولايت آن شهر را ( كوفه را ) به وى واگذار كرد . . . در واقعهء جمل و صفين با حضرت على ( ع ) شركت داشت . و سرانجام در سال 37 ه . ق . در جنگ صفين در سنّ 93 سالگى به شهادت رسيد . . . عمّار ياسر بسبب زهد و تقواى بسيارى كه داشت در ادبيات فارسى نمونه و مثالى از تعبّد و پرهيزگارى گشته است . . . ( اعلام زر كلى به نقل از لغتنامه دهخدا ) .
*
( 29 ) كان قليل المال :
ظاهرا عمّار از مستضعفين بوده ، و در صدر اسلام مستضعف كسى را مىگفتند كه در مكّه يار و ياور و قبيله نداشت ، كفّار قريش اينگونه اشخاص بىپناه را مىگرفتند و مورد آزار و شكنجه قرار مىدادند . در اين مورد ر ك : سيرت رسول اللّه ، ج 1 ص 310 .
* ( 30 ) كثير الاحتلال :
عمّار مردى پرسفر بود و هرجا دست مىداد ، فرود مىآمد و رحل اقامت مىافكند . . .
آنگاه كه به پيامبر اسلام ايمان آورد و جامه اسلام به تن كرد ، خداوند بهترين نعمتها و زيباترين قسمتها را به او بخشيد ، كارش بزرگ شد و سال عمرش از حد شمار بگذشت ( اشاره است به طول عمرش ) و صاحب مال بسيارى شد « 1 » ( در كتابهاى مربوط به صحابه ، نوشتهاى كه به تمكّن و مالدارى عمّار دليل باشد ، نيافتم . ) و پيامبر صلوات اللّه عليه ، او را به رسيدن به درجهء شهادت ، بشارت فرمود و گفت : « ترا گروهى ستمگر خواهد كشت » « 2 » او داراى دانش وسيعى در موعظه و پند بود ، و او را در درياى حكمت ، كشتيها بود « 3 »
* ( 31 ) ديوجانس .
senegoiD :
( ديوژن ) معروف به ديوجانس كلبى . حدود 412 - 323 ق . م .
فيلسوف كلبى يونانى . در سينوپ متولد شد و در آتن زيست . فضيلت را در ساده زيستن مىدانست ، و از اين روى به آداب و رسوم يكسره پشت پا زد و در خمى مسكن گزيد .
گويند پس از مشاهدهء دهقانى كه با دست آب مىخورد ، جام آبخورى خود را نيز بدور افكند . هنگامى كه اسكندر مقدونى از او پرسيد چه خدمتى از اسكندر براى وى ساخته است از او خواست تا « از جلو آفتاب رد شود » . وى روز روشن با چراغ در كوچهها دنبال « انسان » ( انسانى كه معرّف فضايل بشرى باشد ) مىگشت و اين برجستهترين معرّف نظر تحقيرآميز او به مردم روزگار وى بود . ( دايرة المعارف فارسى - مصاحب . )
هامش
( 1 ) . ثاغيه : گوسفند . راغيه : شتر . يقال : ماله ثاغية و لا راغية . ( منتهى الارب )
( 2 ) . اين حديث : « يقتلك الفئة الباغية » در كتب مربوط به صحابه از جمله نهايه ، ج 7 ، ص 271 و 312 و نهج البلاغه ص 38 ج 20 ابى الحديد آمده است .
( 3 ) . كلمات اين عبارت از قرآن برگرفته شده :وَ حَمَلْناهُ عَلى ذاتِ أَلْواحٍ وَ دُسُرٍ .آيه 15 - قمر .