تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقدمة الأدب ( فارسى ) — صفحة 191

مساهمون:

ص١٩١
در فلان كار 5 از اندازه در رفت 7 از حد دركذشت در كارى

[ أَشْرَبَ ]

أُشْرِبَ الأَبْيَضُ حُمْرَةً آميخته شد سپيدى بسُرخى 5 رنك داده شد سپيدى با سُرخ 6 سپيده شد در سُرخى و أُشْرِبَ فى قَلْبِهِ حُبَّهُ آميخته شد در دلش دوستئ او 5 جاىكير شد در دل وى دوستئ وى 6 و معنى
وَ أُشْرِبُوا
فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ أي حُبَّ العِجل

[ أَصْحَبَ ]

أَصْحَبَهُ شَيْئًا يارى كردش چيزى را

[ أَضْرَبَ ]

أَضْرَبَ عن الأَمْرِ روى بكردانيد از كار 6 أَعْرض

[ أَطْرَبَ ]

أَطْرَبَهُ الفَرَحُ و الحُزْنُ بىآرام كرد او را شادى و اندوه و هو الطَّرَبُ بىآرامى 6 بىقرارى

[ أَطْلَبَ ]

أَطْلَبَهُ حاجت‌مند كرد او را 5 حاجتش رَوا كرد 7 محتاج كردش

[ أَطْنَبَ ]

أَطْنَبَ فى كَذَا از حد كذشت در فلان كار 5 در رفت در فلان كار 6 تجاوَز عن الحدّ 7 دور اندر شد در فلان كار

[ أَعْتَبَ ]

أَعْتَبَهُ خشنود كرد او را 6 أَرْضَاه و هي العُتْبى خشنودى 6 الرِّضا

[ أَعْجَبَ ]

أَعْجَبَهُ الشَّىْءُ خوش آمد او را چيز و أُعْجِبَ بِنَفْسِهِ متكبّر شد و هو العُجْبُ تكبُّر 7 خويشتن‌بينى

[ أَعْرَبَ ]

أَعْرَبَ كَلَامَهُ پيدا كرد سخن ويرا 6 بيَّن ، اظْهر 6 و الإِعْرَابُ الإِبَانَةُ يقال أَعْرَبَ عَنْهُ لِسَانُه و أَعْرَبَ كلامَه لم يلحن فيه و أَعْرَبَ وُلِدَ له وَلَدٌ عَرَبِيُّ اللَّوْن

[ أَعْشَبَ ]

أَعْشَبَتِ الأَرْضُ باكياه شد زمين 5 كياه‌ناك شد و أَرْضٌ عَاشِبَةٌ زمين باكياه 5 زمين كياه‌ناك

[ أَعْقَبَ ]

أَعْقَبَهُ نَدْمًا از پس آوردش پشيمانى 5 بعاقبت داد او را پشيمانى

[ أَغْرَبَ ]

أَغْرَبَ فى كَلَامِهِ غريب آورد در سخنش 5 سخن غريب كفت

[ أَغْضَبَ ]

أَغْضَبَهُ بخشم آورد او را

[ أَكْتَبَ ]

أَكْتَبَهُ قَصِيدَةً نبشتن داد او را قصيده

[ أَكْثَبَ ]

أَكْثَبَهُ الصَّيْدُ نزديك آمد بوى شكار 5 نزديك شد شكار وى 6 قرِب منه ، وصَل قريبا و رَمَاه مِن كَثَبٍ بينداختش از نزديكى 6 من القَرِيب

[ أَكْذَبَ ]

أَكْذَبَهُ دروغ‌زن داشت او را 5 وجَده كاذبًا أو كذّبه أيضا 7 دروغ‌كوى يافتش

[ أَلْهَبَ ]

أَلْهَبَ النَّارَ بفروخت آتش را 6 أَوْقد

[ أَنْجَبَ ]

أَنْجَبَ الرَّجُلُ فرزندِ كزيده آورد مرد 5 مرد فرزندِ نجيب زاد

[ أَنْشَبَ ]

أَنْشَبَ فِيهِ أَظْفَارَهُ فرو برد در وى ناخنهايش را 6 در كرد در وى ناخنهاء او ، أَعْلق ، أَدْخل

[ أَنْهَبَ ]

أَنْهَبَهُمُ المَالَ بغارت داد ايشانرا مال را 5 غارت كرد از ايشان مال را و هي النُّهْبى مال غارت كرده

ت

[ أَثْبَتَ ]

أَثْبَتَ الشَّىْءَ استوار كرد چيز را 6 أَحْكمه و أَثْبَتَ اسْمَهُ فى الدِّيوَانِ استوار كرد نامِ او در ديوان 7 نُوِشت نامِ او در ديوان 6 و قوله تعالى
لِيُثْبِتُوكَ
أي يَسْجنوك او يُثخنوك بالضرب

[ أَخْبَتَ ]

أَخْبَتَ لِلَّهِ و إلى اللَّهِ فروتنى كرد خدايرا 5 تواضع كرد خداى را 6 أطاع ، انْقاد

[ أَسْكَتَ ]

أَسْكَتَهُ خاموش كرد او را 6 قال له اسكت و أَصْمَتَهُ مترادف

[ أَسْنَتَ ]

أَسْنَتَ القَوْمُ أي أَجْدَبُوا من السَّنَة و من الجَدْب

[ أَشْمَتَ ]

أَشْمَتَ بِهِ العَدُوَّ شادان كرد بوى دشمن را

[ أَعْنَتَ ]

أَعْنَتَهُ در رنج افكندش 6 برنجانيد او را ، آذاه و ضِدُّهُ

[ أَفْلَتَ ]

أَفْلَتَهُ برهانيد او را 6 أَنْجاه 7 و أَفْلَتَ بِنَفْسِهِ خود برَسْت

[ أَنْبَتَ ]

أَنْبَتَ اللَّهُ البَقْلَ برويانيد خداى تره را و أَنْبَتَ اللَّهُ الغُلَامَ بپَرْوَرد خداى كودك را و أَنْبَتَ الغُلَامُ موى زِهار بديد آورد كودك 5 نبتَتْ عانتُه

[ أَنْصَتَ ]

أَنْصَتَ لَهُ كوش داد بوى 7 خاموش شد از بهر شنيدن سخن او
مقدمة الأدب ( فارسى ) — صفحة 191 | الزمخشري