هجويرى گويد : وقت آن بود كه بنده بدان از ماضى و مستقبل فارغ شود چنان كه واردى از حق بدل وى پيوندد و سروى را در آن مجتمع گرداند چنان كه اندر كشف آن نه از ماضى ياد آيد نه از مستقبل پس همه خلق را بدان دست نرسد و نداند كه سابقت بر چه وقت و عاقبت بر چه خواهد بود .
ابو عبد الله مغربى گويد « افضل الاعمال عمارة الاوقات بالموافقات » ( طبقات ص 243 ) صاحبان وقت را اندر وقت با حق خوش است كه اگر بفردا مشغول گردند يا انديشه دى بر دل گذرانند از حق محجوب شوند و حجاب پراكندگى باشد . پس هر چه دست بدان نرسد انديشه آن محال باشد .
( از كشف المحجوب ص 1480 ) ابو سعيد خراز گويد وقت خود را جز بعزيزترين چيز مشغول نكنيد كه « لى مع الله وقت لا يسعنى فيه ملك مقرب و لا نبى مرسل » و از آن جهت است كه حضرت رسول در شب معراج جز به حق به چيز ديگرى ننگريست كه
« ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى »
.
مولوى گويد :
صوفى ابن الوقت باشد اى رفيق * نيست فردا گفتن از شرط طريق
صوفى ابن الحال باشد در مثال * گر چه هر دو فارغند از ماه و سال
ابا على دقاق گويد : وقت همان است كه تو در آنى و آن اگر دنيا باشد وقت تو دنياست و اگر عقبى باشد وقت تو عقبى است اگر در حال سرور باشى وقت تو سرور است اگر حزن حزن .
و گاهى مراد از وقت زمان است . قومى گويند . وقت ما بين دو زمان است گذشته و آينده و اينكه گويند صوفى - ابن الوقت خود است يعنى مشغول بامرى باشد كه در آن حال اولى بدان است كه گويند « فلان به حكم وقته - الصوفى ابن وقته - من ادرك وقته فوقته وقت و من ضيع وقته فوقته مقت » ( از رساله قشيريه ص 31 ) .
فقير را گذشته و آينده مهم نيست و مهم براى او وقتى است كه در آنست .
كسى كه از گذشته افسوس خورد وقت خود را تلف كرده است .
در كلمات اهل حق است كه : وقت شمشير برنده است و كسى كه تسليم آن شود نجات يابد و كسى كه در صدد معاتبه و معارضه برآيد هلاك شود .
بعضى گويند : مراد از وقت حال طارى بن عبد سالك است مانند قبض و بسط ( از شرح كلمات بابا ص 157 ) و گفته شده است كه وقت عبارت از حال تو در زمان حال است كه : نه بگذشته تعلق داشته باشد نه به آينده .
و بعضى گويند : وقت حالى است كه در سر بنده پديد آيد و او را به آن حال آرام بود وقتى باشد كه عارف را سكون واجب بود و وقتى بود كه شكر واجب بود و وقتى شكايت و از اين جهت است كه گويند عارف ابن وقت خودست ( كشاف ص 1449 ) .
در شرح كلمات بابا طاهر است كه :
فوائد اوقات متعلق به سه امر است حفظ وقت و شرط وقت و كتمان وقت .
حفظ وقت از مداخلت شيطان و نفس و شرط وقت كه حفظ ادب باشد و كتمان وقت كه پنهان داشتن حال است از اغيار