تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2047

مساهمون:

ص٢٠٤٧
آن را از بايع مطالبه نمايد . ( كليات حقوقى ص 104 ) .

نَماز

- ( اصطلاح عرفانى ، فقهى ) در عرفان نماز عبارت از توجه باطن است الى الله و ملازمت در حضور و اقبال بسوى حق و اعراض از ما سوى الله و دوام مكاشفت با حق و مقام راز و نياز .
آن نمازى كه در حضور بود * از ترى آب روى ، دور بود ؟ تن چو در خاك رفت و جان بفلك * روح خود در نماز بين چو ملك
غزالى گويد : بدان كه نماز ستون و بنياد دين است . و پيشرو عبادتهاست ، ظاهر نماز كالبد است و وى را حقيقتى است و سرى است كه آن روح نماز است و اصل و روح آن خشوع است و حاضر بودن دل است . ( از كيمياى سعادت ص 147 ) . در عده است : كه هيأت نماز چهار است و حكمت آن اين است كه جملهء موجودات را شكل‌اند ، بعضى بر هيأت قائمان‌اند و بعضى بر هيئت راكعانند و برخى بر هيئت ساجدانند و برخى بر هيئت قاعدانند و همه تسبيح حق گويند ( از عده ج 2 ص 676 ) . در فقه نماز يكى از اركان مهم دين اسلام است در معتقد الاماميه آمده است كه بدان كه بناى اسلام بنزد اين طائفه بر پنج چيز است ، چنان كه از رسول ص روايت كرده‌اند : « بنى الاسلام على خمس : الصلاة و الزكاة و الصوم و الحج و محبتنا اهل البيت » . و بروايتى ديگر : « و ولايتنا اهل البيت » . و اركان شريعت پنج است : نماز و روزه و زكات و حج و جهاد . ركن اول بدان كه شرائط نماز دو گونه است : شرائط وجوب است ، و شرائط صحت . شرائط وجوب : بلوغ است و كمال عقل و درآمدن وقت و پاكى از حيض و نفاس . و شرائط صحت : اسلام است ، و طهارت ، پوشيدن عورت با وجود امكان ، و پاكى تن ، و پاكى جامه و پاكى جايگاه سجده از نجاست ، و نيت كردن ، و روى به قبله آوردن با وجود امكان ، و غير اين از آنچه مقارن است به نماز ، كه صحت او موقوف آنست ، در موضع خود گفته آيد . ( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 173 ) . در معتقد الاماميه آمده است : نماز پنجگانه بجماعت‌گذاردن سنت مؤكده است ، و در وى ثواب بسيار . كسى كه دعوى كند كه نماز جماعت فريضه است ، وى را دليلى و حجتى بايد ، كه اصل برائت ذمت است . و شرط نماز جماعت بانگ نماز و قامت است . و آنكه امام عاقل باشد و مؤمن و درين خلاف نيست . و بايد كه عدل باشد ، زيرا كه فاسق امامى را نشايد . دليلش طريقهء احتياط است ، زيرا كه
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2047 | سيد جعفر سجادى