عادل .
و مادر زنى كه بر وى عقد كرده است حرام بود ، لقوله ص
« من نكح امراة ثم ماتت قبل الدخول بها ، لم تحل له امها »
، يعنى : هر كه زنى بخواهد ، و آن زن بميرد پيش از آنكه دخول كند ، مادر آن زن وى را حلال نباشد .
و دختر زنى كه با وى عقد كرده باشد ، و دخول كرده ، بر وى حرام بود ، لقوله تعالى
« وَ رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ »
يعنى : دختر زنانى كه در خانههاى شما باشند ، از زنانى كه با ايشان دخول كرده باشيد .
و همچنين زنى كه با وى زنا كرده باشد ، دختر وى و مادر وى ، بر وى حرام باشد ، زيرا كه لفظ نكاح حقيقت است در وطى ، و هر كه با زنى نكاح كرد ، مادرش و دخترش حرام باشد ، بايد كه چون وطى كند حرام شود .
و طريقهء احتياط اين اقتضا مىكند كه زن پدر و كنيزك وى كه بشهوت در وى نگاه كرده باشد بر پسر حرام بود .
و بر هر يكى از پدر و پسر حرام است زنى كه با وى زنا كرده باشد . و قول خداى تعالى :
« وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ »
، يعنى :
مخواهيد آن زنانى را كه پدران شما با ايشان نكاح كرده باشند ؛ دليل است بر آنكه زنى كه پدر وى را نكاح كرده باشد ، يا باوى زنا كرده ، بر پسر حرام است ، زيرا كه لفظ نكاح بر عقد و بر وطى واقع است .
و آنچه روايت كردهاند : « الحرام لا يحرم الحلال » ، يعنى : حرام حلال را حرام نكند ؛ خبر واحد است ، و محمول است بر مواضعى :
يكى آنكه وطى در حيض حرام است ، و حرام نگرداند آنچه حلال باشد از غير وطى ؛ و وطى با زن پسر حرام است ، اين حرام حرام نگرداند حلال ديگر را ازين زن .
و هر كه زنا كند با زنى شوهردار ، يا در عدهء رجعى ، ابدا بر وى حرام شود .
و اگر با كودكى وطى كند ، مادر وى و خواهر وى و خواهر وى ، بر وى حرام باشد .
و همچنين حرام باشد ابدا زنى كه در عده يا در احرام با وى عقد كند ، و آنكه وى را نه طلاق داده باشد ، و آنكه لعان كرده باشد ، و آنكه وى را قذف كرده باشد ، و وى كر و گنگ باشد .
و دليل اين همه آنست كه جايز نيست مباح داشتن تمتع و نكاح با زن الا بيقين .
و هيچ يقين نيست درين كه گفته شد .
و رسول ص فرموده است : « المتلا عنان لا يجتمعان ابدا » ، يعنى : زن و شوهر كه لعان كرده باشند هرگز با يكديگر جمع نشوند .
و در تحريم اين جمله از اصل اباحت و ظاهر قرآن بدليل عدول كردهاند ، چنان كه در تحريم نكاح زن بر عمهء او و خالهء او عدول كردهاند از اصل اباحت و ظاهر قرآن بدليلى .
و عقد بر خواهر زن حرام است مادام كه زن در عقد باشد ، يا در عده ، لقوله تعالى :
« وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ »
، يعنى :
جمع كردن در عقد نكاح ميان دو خواهر حرام است : و اين از آن قسم است كه در حالى دون حالى حرام است .