تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1928

مساهمون:

ص١٩٢٨
مختلف يهود « مصر » ، يونان و روم در آنجا گرد آمدند و بالاخص ملت يهود توجه كامل به فلسفه يونانى نمود . تاريخ زندگانى فيلون را بين 40 ق م تا 40 بعد از ميلاد دانسته‌اند وى شرح مفصلى بر كتب و آراء فلسفى افلاطون و فيثاغوريان و رواقيان و هراكليت . يكى ديگر از بزرگان اين نحله افلوطينى است كه بزرگترين تجديدكننده حيات فلسفى افلاطون محسوب مىشود ، وى 205 ميلادى در يكى از نواحى مصر به دنيا آمد . در 28 سالگى به اسكندريه رفت و شاگردى « امونيوس ساكاس » كرد . امونيوس ساكاس مؤسس حقيقى مكتب جديد نوافلاطونى است ابتداء مسيحى بود و سپس بدين شرك و دوپرستى گرائيد . بهر حال در حدود 11 سال افلوطين شاگردى امونيوس را كرد سپس براى وقوف بافكار و عقايد فلسفى بفارس و هند رفت و كشورها و بلاد ديگر را نيز بديد مانند سوريه عراق و انطاكيه و سرانجام در آنجا تا بسال 270 بماند و بدرس و بحث پرداخت . در كلمات و آراء افلوطين كه در حقيقت شارح افلاطون است مسائل خاص منطقى ديده نمىشود بجز مباحثى كه مربوط بجدل است جز آنكه شاگرد وى فوفوريوس صورى ( 233 - 305 ) شرحى بر مقولات ارسطو نوشته است و كتاب ايساغوجى يعنى مدخل بر منطق اروى نگاشته است . بطور كلى در مورد حوزه اسكندريه ابن نديم گويد : كسانى كه قاطيقورياس ارسطو را شرح كرده‌اند فرفرريوس صورى و ديگر اصطفن اسكندرانى است . توضيح آنكه اسكندر افردويسى كه در ايام ملوك الطوايفى بعد از اسكندر مشهور در اوائل قرن سوم ميلادى ميزيسته است خود يكى از مفسران معروف و شراح ارسطو است وى كتاب قارطيقوياس ارسطو را تفسير دقيقى نموده است و بدين جهت او را ارسطوى دوم ناميده‌اند . اصطفن اسكندرانى كه يكى از حكماى اسكندرانى است نيز شرح دقيقى بر مقولات نوشته است . ثاون سريانى - نو افلاطونى نيز در قرن پنجم ميلادى شرحى به سريانى و شرحى ديگر به زبان عبرى بر قاطيقورياس ارسطو نوشته است . ديگر يوحناى نحوى حكيم اسكندرانى است كه در اواخر قرن پنجم ميلادى ميزيسته است و يكى از شراح بزرگ ارسطو محسوب ميشده است . در قرن ششم ميلادى نيز عده‌اى كتب منطقى ارسطو را مورد شرح و تفسير قرار دادند از آن جمله سنبليقوس را ميتوان نام برد كه شرح مهمى بر مقولات نوشته است . او همان كسى است كه پس از بسته شدن مدارس آتن در سال 526 ق م همراه حكمائى ديگر بايران پناهنده شد ، وى در سال 532 پس از آنكه اوضاع يونان به حال خود بازگشت مجددا به يونان رفت .

مفسرين ايرانى ارسطو قبل از اسلام

در مورد آشنائى ايرانيان بحكمت و فلسفه و منطق يونان بحثهاى مفصل و آراء و عقايد گوناگونى است مبدأ آن را گذشته از حكماء و فلاسفه كه بايران