لكِن
- ( اصطلاح ادبى ) به تخفيف نون در قواعد و زبان عرب عاطفه است مانند « قام زيد لكن عمرو » كه بعد از نهى يا نفى واقع مىشود و يكى هم مخففهء از مثقله است كه از حروف مشبهة بالفعل است و در اين صورت عمل نمىكند مانند
« وَ ما كَفَرَ سُلَيْمانُ وَ لكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا »
به تخفيف لكن و رفع شياطين .
لكِنَّ
- ( اصطلاح ادبى ) بكسر كاف و تشديد نون از حروف شبه به فعل است كه نصب باسم و رفع به خبر دهد مانند « لكن زيدا قائم » كه براى استدراك و اضراب باشد ( از مغنى ص 151 - 152 ) .
لامِ ابْتِداء
- ( اصطلاح ادبى ) اين لام در ابتداء فعل مضارع و در خبر . مبتداء درآيد براى تأكيد .
( رجوع بلام شود ( ل )
لامِ مُسْتَغاث
- ( اصطلاح ادبى ) رجوع باستغاثه و لام شود .
لامِ مُؤذِنَه
- رجوع به لام شود .
لا مَكان
- ( كلامى ) از اوصاف حق است و از اوصاف جواهر مجرده مولانا گويد :
لامكانى كه درو نور خداست * ماضى و مستقبل و حالش ز كجاست
ماضى و مستقبلاش نسبت بتوست * هر دو يك چيزند و پندارى كه دوست
لاء نَفْىِ جِنس
- ( اصطلاح ادبى ) و يا لاء محموله كه نصب باسم و رفع بخبر دهد مانند « ان » نهايت عمل لا در نكرات است مانند « لا قبيحا فعله محبوب » ( از سيوطى ص 68 ) .
لا نِهايَت
- ( اصطلاح فلسفى ) لا نهايت يعنى امرى كه حدى نداشته باشد و بيان شد كه فرض بىنهايت يا در اعداد است يا در ابعاد و يا در امور عرضيه موجود بالفعل است كه لا نهايت عرضى ميگويند .
و يا در امور طوليهء مترتبهء موجودة بالفعل است مانند تسلسل در علل و معلول و يا آنكه از نوع بىنهايت اعتبارى است كه بىنهايت يقفى مينامند و يا در حوادث متعاقبهء متوارده است و يا در قوى و تأثيرات است .
شيخ الرئيس گويد بىنهايت در - اعداديكه معدودات آنها مترتب به ترتيب وضعى يا طبيعى باشند محال است و بىنهايت در امور اعتبارى كه بستگى باعتبار معتبر داشته و هر موقع كه ذهن از ساختن امور مترتبه خوددارى كند سلسله متوقف مىشود مانعى ندارد .
بىنهايت در مورد اجزاء جسم واحد و اقوال و اختلافاتى كه در آن هست در محل خود بيان شده است .
شيخ گويد : همانطور كه اجسام متناهىاند تأثيرات آنها نيز متناهى است چه آنكه تأثير و تأثر در زمان واقع مىشود و زمان هم متناهى است . پس فعل و انفعال اجسام كه عبارت ديگرى از تأثير و تأثر مىباشد متناهى است .
در مورد بىنهايت در حركت گويد :
وجود حركات غير متناهى محال است زيرا حركت در مكان است و مكان هم محدود است .