تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 547

مساهمون:

ص٥٤٧
طرف شدت نبايد بالغ بر حد شود ( از كشاف ج 2 ص 960 - قواعد شهيد ص 255 ) .

تَعَصُّب

- ( اصطلاح اخلاقى ) . تعصب عدم قبول حق است با وجود ظهور دليل آن . ( از كشاف ص 946 - دستور ج 1 ص 320 ) .

تَعْصيب

- ( اصطلاح فقهى ) خويشان و افراد وابسته سببى و اقرباء را عصبه گويند ، عصبه شخص خويشان او را گويند وارث به تعصيب عبارت است از اينكه وقتى از سهام صاحبان فروض چيزى زياد آيد آن را بپسر و پدر و كسانى كه با آنها بستگى داشته باشند تخصيص ميدهند بدون اينكه از آن به صاحبان فروض سهمى بدهند و آنها را صاحبان عصبه گويند . و لكن ميراث نزد اماميه به تعصيب ثابت نمىشود . بلكه پس از رد فريضه به كسانى كه فرض بر هستند هر گاه چيزى باقى بماند و براى ميت وارثى مساوى يعنى همدرجه با فرض برها باشد ولى فرضى براى او نباشد باقى مانده به او اختصاص خواهد يافت . بنا بر اين هر گاه ابوين با زوج يا زوجه مجتمع شوند ثلث تركه متعلق به مادر است . و زوج يا زوجه هم نصيب اعلاى خود را خواهند برد . و باقيمانده متعلق است به پدر زيرا در اين حال فرضى ندارد و مساوى و همدرجه است با صاحب فرض كه مادر باشد . و همچنين است اگر با آنها براى ميت اخوه باشد كه بودن اخوه موجب حجب مادر است از ثلث . و بر اين تقدير فقط مستحق سدس است . و نصف آن مال زوج و باقيمانده متعلق به پدر خواهد بود . و همچنين است اجتماع ابوين و پسر و زوج زيرا ربع تركه مال زوج است و هر يك از پدر و مادر سدس مىبرند و باقيمانده متعلق به پسر خواهد بود زيرا پسر از كسانى است كه بقرابت ارث ميبرد . و همچنين است زوج و اخوان مادرى و برادر يا اخوهء ابى و امى يا پدرى زيرا در اين صورت زوج مستحق نصف است و برادر مادرى مستحق ثلث و باقى متعلق به برادر يا اخوهء ابى و امى يا پدرى است زيرا در اين صورت زوج مستحق نصف است و برادر مادرى مستحق ثلث و باقى متعلق به برادر يا اخوهء ابى و امى يا ابى تنها است به جهت اينكه براى آنها فرضى نيست . و اگر در جائى كه تركه زائد بر فروض است بين اقارب ميت وراثى كه مساوى و همدرجه باشد با صاحبان فرض وجود نداشته باشد مقدار زائد بر سهام صاحبان فرض بين آنها به نسبت سهامشان تقسيم مىشود . باستثناء زوج و زوجه كه به آنها از آن زياده چيزى داده نمىشود . بنا بر اين اگر پدر و مادر يا يكى از آنها با دختر برادر و عمو مجتمع شوند نصف‌تر كه مال دختر است . و هر يك از پدر و مادر سدس مىبرند و سدس باقيمانده بين پدر و مادر و دختر اخماسا به نسبت سهامشان تقسيم مىشود . و به برادر و عمو چيزى داده نمىشود . ( كليات حقوقى ص 401 ، 402 )

تَعْطيل

- ( اصطلاح ادبى ) در نزد اهل ادب آن باشد كه ناثر يا ناظم نظمى يا نثرى آرد كه حروف آن بىنقطه بود مانند « محمد ، احمد ، عالم معلوم ، محمود » و در شرع به كسى گويند كه اعتقاد بوجود خدا ندارد