يا جز آن و حكم آن وجوب نفقه است بر مرد مادام العمر و حرمت نزديكى براى هميشه ( از شرح لمعه ج 2 ص 365 ) .
افْطار
- ( اصطلاح فقهى ) خوردن و موقع افطار روزه رمضان كه ميتوان از روزه خارج شد كه وقت غروب يا مغرب است رجوع به صوم شود .
افْطَحِيَّه
- ( اين اصطلاح كلامى است ) و يكى از فرق اسلامى و كلامى را گويند اينان بامامت عبد اللّه افطح گويند بعد از حضرت صادق و گويند امامت از حضرت صادق نه به اسماعيل نقل يافت و نه حضرت موسى و بلكه به افطح انتقال يافت در منشأ اين عقيده و اينكه اصولا فرزندى بدين نام بوده است يا نه اختلاف زياد است .
( ملل و نحل شهرستانى ص 78 )
افْعال
- ( اين اصطلاح كلامى است ) افعال جمع فعل است متكلمان اين اصطلاح را از اين روى به كار دارند و مورد بحث قرار دهند كه روشن كنند كه افعال خداى متعال چگونه بود ، از نوع فعل بندگان بود يا نه و او را در افعال خود هدفى بود يا نه و اگر هدفى بود عايد به دو شود و يا به بندگان و اصولا فعل او از نوع ابداع است يا تخليق .
در كتاب معتقد الاماميه آمده است كه اماميه اعتقاد كردهاند كه افعال خداى تعالى همه حسن است ، و هيچ چيزى - بىغرض و حكمتى نيست ، و آن نفع خلقان است يا نفع آنچه بدان خلقان نفع گيرند ، يا از براى دفع ضرر است از ايشان . و روا نباشد كه بىغرض بود ، از براى آنكه فعل بىغرض عبث باشد . و آن غرض با وى راجع نباشد ، زيرا كه نفع و ضر و حاجت بر وى روا نيست ، پس بنماند الا آنكه راجع با خلقان باشد .
( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 37 )
افْعال تَعَجّب
- ( اصطلاح ادبى ) افعال تعجب آنها هستند كه در مقام شگفتى از امرى ايراد شوند و آنها « ما افعل و افعل به » است و از فعل درست شود با شرائط زير .
1 - فعل ثلاثى باشد . 2 - قابل تصرف باشد . 3 - قابل فضل و برترى باشد . 4 - از افعال منفى نباشد . 5 - از افعالى كه وزن افعل داشته باشند نباشند و در مورد فقدان اين شرائط متوسل « باشد و اكثر » شوند چنان كه در افعل تفضيل مانند « ما احسن زيدا » و « ما احسن بزيد » و جملههاى ديگرى براى تعجب آمده است كه از سياق كلام دانسته مىشود و قاعدهاى ندارد مانند
« كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ
- سبحان اللّه ان المؤمن لا ينجس - واها لليل ثم واها » .
( از سيوطى ص 135 - 154 )
افعالِ رَسُول
- ( اصطلاح كلامى ، فقهى ) يكى از مستندات فقه مسلمانان عمل حضرت رسول است در معتقد الاماميه آمده است :
فعل آن باشد كه موجود شود پس از آنكه معدوم باشد . و افعال رسول را ص از جهت عقل واجب نيست متابعت كردن ، زيرا كه وى ص مخصوص باشد بعبادتى كه ما را در آن مصلحت نباشد ، ليكن از