جان چو جانان را بديد آسوده گشت از جستجو
ترتيب آن در اصطلاح فقها توقف كردن مرد باشد در مسجد جامع و زن در خانه خود با نيت درنگ براى عبادت خاص و آن شخص را معتكف گويند عمل اعتكاف مستحب مؤكد است خصوصا در ده روز آخر ماه رمضان و اقل آن سه روز است و روز سوم روزه بر او واجب شود و اساس اعتكاف در حرمين است و بعد از او مسجد جامع بدين ترتيب كه بايد نيت كرده و روزه بگيرد و سه روز از مسجد خارج نشود مگر براى انجام حوائج ضرورى رجوع شود به فرهنگ مصطلحات عرفا تأليف نگارنده و نيز رجوع شود به ( شرح لمعه ج 1 ص 133 - دستور ج 1 ص 135 ) در معتقد الاماميه آمده است :
و از شرائط اعتكاف روزه داشتن است ، براى آنكه خلافى نيست در آنكه هر كه ذمت وى باعتكاف مشغول باشد ، چون روزه دارد . ذمت وى بيقين برى گردد . و نه چنين است ، اگر روزه ندارد .
ديگر آنكه خداى تعالى فرموده :
« وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ » ،
يعنى : با زنان خود مباشرت مكنيد و حال آنكه شما اعتكاف ميداريد در مسجدها ! و اعتكاف لفظى شرعى است محتاج بيان باشد . و چون خداى تعالى آن را بيانى نكرد ، و رسول را ص ديدند كه اعتكاف نگرفت الا با روزه ، پس فعل وى بيانى باشد .
و از وى روايت كردهاند كه عمر خطاب را گفت :
« اعتكف و صم »
يعنى :
اعتكاف گير و روزه دار . فرموده است :
« لا اعتكاف الا بصوم »
، يعنى : اعتكاف نباشد الا به روزه .
و شرطى ديگر آنست كه اعتكاف در يكى از چهار مسجد بايد گرفت : در مسجد حرام ، و مسجد نبى ص ، و مسجد كوفه ، و مسجد بصره . اجماع است كه اعتكاف [ اين ] مسجدها صحيح است و منعقد ، و بر صحت و انعقادش در مسجدهاى ديگر دليلى نيست ، و هر كه دعوى كند كه صحيح است بر وى دليل بود .
و بايد كه سه روز بود ، و در صحت اين خلافى نيست ، كمتر از سه روز را دليل بايد ، و ملازم بودن در مسجد هم شرط است در صحت اعتكاف ، مگر كه عذرى بود بيرون رفتن را ، و بنزد اين طائفه روا بود كه از براى پرسيدن بيمار و تشييع جنازه بيرون رود .
و دليلش آنست كه حث رسول ص يعنى : دعوى كردن وى با اين ، و تحريص وى عام است همهء احوال مكلف را .
و چون بيرون رود در زير سقف به اختيار بنهايستد . و اگر بروز افطار كند ، يا بشب جماع كند ، اعتكافش باطل شود ، با سر بايد گرفت و كفارت ماه رمضان ببايد داد .
دليلش :
« وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ »
، از مباشرت مطلق نهى كرده است ، و فرقى نه نهاده است ميان روز و شب .
و اگر در روز جماع كند ، دو كفارت لازم آيد : يكى از براى روزه ، و يكى براى اعتكاف .
و اگر زن نيز اعتكاف گرفته بود ، و