تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 147

مساهمون:

ص١٤٧
نه از قيمت آن . براى هيچ يك از اين اقوال دليلى كه قابل اعتناء باشد و بتوان بموجب آن بين ذات ولد و غير ذات ولد و بين خانه و مسكن و غير آنها فرقى گذارد وجود ندارد . بلكه بمقتضاى ظواهر روايات مستفيضه و معاقد اجماعات زن از زمين عينا و قيمة از ارث محروم است و مستفاد از اخبار محروميت مطلق اوست از زمين اعم از عين و قيمت . ( كليات حقوق 428 ، 429 )

ارْث زَوج وَ زَوجه

- ( از اصطلاحات فقهى است ) . در كليات حقوقى آمده است : زوجه مادامى كه در حبالهء زوج بوده و خالى از موانع ارث باشد ، ارث ميبرد اگر چه زن غير مدخول بها باشد زيرا اسم زوجه بر او صادق و مشمول ادله‌ايست كه استحقاق زوجه مستفاد از آن ادله است . و همچنين زوج از زوجه ارث ميبرد اگر چه زن مدخول بها باشد . هرگاه شخص در حال مرض زنى را بحبالهء خود درآورده و قبل از دخول و بهبودى از مرض فوت شود در اين صورت از زن ارث نمىبرد . اما در غير اين صورت اشكالى در توارث بين مرد و زن غير مدخول بها نيست . اگر زن مطلقه بطلاق رجعى باشد و يكى از مرد و زن در عده طلاق فوت شود ديگرى از او ارث خواهد برد زيرا مطلقه رجعى در حكم زوجه است . مطلقه بطلاق بائن مثل مطلقهء بطلاق سوم و مثل زن غير مدخول بها و مثل زن يائسه يعنى زنى كه رسيده باشد بسنى كه در آن سن حائض نمىشود ، از شوهرى كه داشته است ارث نمىبرد . و همچنين است زنى كه مطلقه بطلاق خلع يا مباراة شده باشد زيرا با وقوع يك چنين طلاقى ديگر بر آن مرد و زن ، زوج و زوجه صادق نيست . اگر مردى زنش را در حال مرض طلاق داده باشد و لو بطلاق بائن ، زن از آن مرد تا يك سال ارث خواهد برد به شرط اينكه شوهر نكرده باشد . اگر در مورد طلاق خلع يا مباراة زن رجوع به بذل كرده و براى مرد رجوع ممكن باشد به اين كه خواهر آن زن را نگرفته و مانع ديگرى هم براى رجوع نداشته باشد آيا حكم توارث جارى است يا نه ؟ مسأله خالى از اشكال نيست . و منشأ اشكال اين است كه از يك طرف بينونتى كه قبلا حاصل شده مادامى كه خلاف آن محقق نگرديده مستصحب است . و از طرف ديگر بواسطهء رجوع زن ببذل طلاق بائن منقلب برجعى شده . پس احكام رجعى كه از آن جمله توارث است بر آن مترتب مىشود . و همين اشكال در مورد طلاق رجعى كه بالعرض از جهت اسقاط حق رجوع يا از جهت ديگرى بائن شده باشد نيز جارى است . سهم زوجه در صورتى كه فرزندى براى متوفى از اين زن و يا از غير او نباشد ربع است . و اگر زوجه زيادتر از يكى باشد همه آنها نظر باصل تساوى بالسويه شريك در ارث خواهند بود . هرگاه براى متوفى فرزندى از اين زن و يا از غير او باشد مستحق ثمن خواهد