جانبن جان و اسامى ملائكه سموات و ارضين و هرچه در آتى واقع خواهد شد همه را خوب مىدانند ! اما از تاريخ ملت خودشان يا ملل عالم اقلًا به گوششان چيزى نرسيده و نمىدانند علت ترقى و تنزل ملل دنيا در هر زمان چه بود ! ؟ . يك نفر بچه ارمنى كه از مكاتيب فنى بيرون مىآيد ، اگر درمقابل او بگذارند كه چقدر لسان مختلف مىدانند و علوم كسب نموده ، بيچاره خجل خواهد شد و ديگر ادعا نخواهد كرد ! فرنگيان را مذمت مىكنند كه طالب دنيا هستند و هيچ از معاد و آخرت خبر ندارند و حال آنكه دنياپرستى خودشان صددرصد بيشتر است و از براى تحصيل رياست و حب جاه و ثروت به هرگونه رذالت و دنائت تن در دادهاند ، اگر اعتقاد داشتند البته به فريبدادن مردم راضى نمىشدند !
گوئيا باور نمىدارند روز داورى * كاينهمه قلب و دغل در كار داور مىكنند
بيچاره فرنگيان داخل در نظام و آبادى عالم هستند . اينها بهعكس سعى در خرابى عالم و آدم دارند . فرنگيان در راه منافع ملت و نوع خود دائماً فداكارى مىكنند ! اينان جز خود ديگر كسى را زنده نمىخواهند ببينند . فرنگيان دنيا را از راهش طلب مىكنند اينان از بىراه ، فرنگيان همه محاسن دين اسلام را اتخاذ نمودهاند ، فقط يك اسم خالى از آن باقى مانده است . با كمال تأسف به علماى مسلمانان بشارت مىدهم كه تا چندسال ديگر هم اسلاميت را هم از ما خواهند برد و ما را امت ممسوخه حساب خواهند كرد . علما و مشايخ و مرشدهاى ما چنين گمان مىكنند كه اين رياست بلااستحقاق و خرسوارى مفت براى ايشان دائماً خواهد بود و هميشه سلطنت لايزال خواهند كرد و اگر در اروپا و آمريكا هم مسلمانى پيدا شود ، مىآيد دست ايشان را مىبوسد و تقليد ايشان را مىكند : ديگر نمىدانند كه جهالت دائمى خلاف عدل الهى است . عنقريب عقلها منور و چشمها روشن و باز خواهد شد و مردم از فريب بيرون آمده اين پالانها و بارها را از دوش خواهند افكند و حقيقت و زلال ديانت اسلام بدون خرافاتى كه بر آن افزودهاند ، به ميدان خواهد آمد . علوم و فنون عصريه خرافات را از گوش مردم بيرون مىكنند و مردم از خيال مريدى و مرشدى منصرف مىشوند و