به معنى حال و هيئت آيد . سه مورد از آن در كلام حضرت آمده است ، آنگاه كه او را در برابرى عطا ملامت كردند فرمود : « اتامرونّى ان اطلب النصر بالجور فيمن ولّيت عليه و الله ما اطور به ما سمر سمير و ما امّ نجم فى السماء نجما » خ 126 183 ، آيا مى گوئيد كه نصرت را با ظلم به دست آورم دربارهء آنان كه ولّى امر آنها هستم به خدا قسم به آن نزديك نمى شوم تا روزگار مى رود و تا ستارهاى ستارهاى را در آسمان قصد كرده و در پى آن مى رود
. و دربارهء عذاب برزخ فرموده : « و اعظم ما هنالك بليّة نزل الحميم . . . بين اطوار الموتات و عذاب الساعات » خ 83 114 اطوار به معنى انواع و اقسام است ، « موتات » جمع موت ، گوئى هر نوع عذاب يك نوع موت است يعنى بزرگترين بليهّ در آنجا نزول آب جوشان است . . . در ميان انواع مرگها و ساعتهاى عذاب ( نعوذ بالله منها ) و در خطبهء 1 آمده : « فملأهنّ اطوارا من ملائكته » كه منظور انواع است ، آسمانها را با انواع ملائكه پر كرد .
طاووس
: مرغ معروفى است داراى دم رنگارنگ و آن فقط يك بار در « نهج » آمده است ، چنان كه فرموده : « و من اعجبها خلقا الطاووس الذى اقامه فى احكم تعديل و نضّد الوانه فى احسن تنضيد » خ 165 236 و از اعجب طيور در خلقت ، طاووس است كه خداوند او را در محكمترين اعتدال بر پا داشته و رنگهاى او را در بهترين نظم و ترتيب ، تنظيم كرده است .
از خطبهء فوق معلوم مىشود كه امام عليه السلام طاووس را ديده است چون در خطبهء فوق بعد از اشاره به جفت گيرى آن فرموده : « احيلك من ذلك على معاينة لا كمن يحيل على ضعيف اسناده » ابن ابى الحديد در ذيل اين كلام گفته است : اگر گوئى مگر در مدينه طاووس بود كه امام عليه السلام فرمايد : « حواله مى دهم تو را به اينكه با چشم ديدهام نه اينكه فقط يك خبر باشد » مخصوصا كجا جفت گيرى طاووس را ديده است گويم آن حضرت در مدينه نديده بلكه در كوفه ديده است ، بعيد نيست كه هديه و امثال آن ، به حضرت آوردهاند و جفت گيرى آنها را نيز ديده است .
به هر حال : امام صلوات الله عليه در اين خطبه دربارهء خلقت طاووس و اطوار زندگى او سخن بسيار گفته و به صنع خداوند اشاره فرموده است
.
طوع
: رغبت و ميل .
راغب گويد : طوع به معنى انقياد است
طاعت نيز بدان معنى است ولى بيشتر در فرمانبرى و اطاعت به كار رود ،
« تطوّع » از باب تفعل بقول راغب تكلّف اطاعت است
و در متعارف به معنى تبرع و انجام كار غير واجبى