احتياط بنا بر تعليماتى كه از أئمّهء طاهرين « ع » به ما رسيده ، شايسته بلكه مهمّ است كه به « مال فراوان » به چشم « احتياط » - يعنى شك كردن در حلال و مشروع بودن آن - نگاه كنيم ، و با آن همچون اشخاص محتاط برخورد داشته باشيم . آرى ، اين حديثهاى مهم كه سلامت اجتماع را مىسازد ، بر آن دلالت دارد كه جوهر تعاليم امامان « ع » و روح آنها ، محكوم كردن مال فراوان و طرد متكاثران و تنعّمگرايان است نه توجّه كردن به ايشان ، و با آنان و روحيّاتشان دمخورشدن ، تا چه رسد به درست دانستن كارها و مالهاى ايشان . « 1 » و اين چيزى جز جوهر تعليمات قرآن و روح آنها نيست .
پس در اسلام زياده طلبى در مال و فخرفروشى به دارايى وجود ندارد .
و آشكار است كه مقادير ياد شده در احاديث ، بر حسب هر زمان و هر شهر ارزيابى مىشود ، و با واحد پول رايج آن زمان تعيين مىگردد ، به شرط آنكه به آن اندازه نرسد كه در عرف هر محيط و هر زمان عنوان « مال فراوان » ( مال كثير ) پيدا كند ، چون چنين مالى از حلال به دست نمىآيد . و در اسلام قداست و حرمت ، تنها به « مال حلال » تعلَّق دارد .
يب - تعريف مال
حديث
1 الإمام الباقر « ع » : . . . هي ( الدّنانير و الدّراهم ) خواتيم الله في أرضه ، جعلها الله
هامش
« 1 » تجربه نيز اين سخن معصوم « ع » را تأييد مىكند ؛ چنان كه يكى از مقامات قضايى بالاى كشور ، بصراحت اعلام داشت كه به هنگام رسيدگى به پرونده هاى اغنيا و توانگران متكاثر ، به اين نتيجه نمىرسد كه اين مالها و ثروتها از راه حلال و شرعى از آن آنان شده باشد : ( خطبهء نماز جمعهء تهران ، 15 ماه صفر سال 1408 ق ، 17 مرداد سال 1366 ش ) . و اين سخن مىتواند حجت و دليل باشد ، زيرا گويندهء محترم ، بر مبناى مسئوليّت ، پرونده هاى بسيارى را از نظر گذرانده است . و اين شاهدى عملى است بر آنچه در قرآن كريم و احاديث معصومين « ع » آمده است .