بالاى آن طرح عمارت انداختهاند ، به اين نوع كه سه دالان ساختهاند و يك سايهبان ، دالان اوّل كه محل شبيه ضرايح مقدّسه است عرض آن قريب به بيست و پنج ذرع است ، و دالان دويّم سى ذرع ، و دالان سيّم نيز قريب به بيست و پنج ذرع است و سايهبان شصت ذرع است ، و طول هر يك صد ذرع است ، و تمام به آهك و آجر ساخته شده است ، و مطلقا به جهت استحكام چوب در آن صرف نشده است .
و به خورند « 1 » آن عمارت صحن و حصار و سه جلو خانهء بسيار عاليشأن ساختهاند ، و بر بالاى سايهبان حوضى شصت ذرع در شصت ذرع ، و در كنار مغربى حسينيّه ، مسجد بسيار عالى و مرتفعى بنا شده است ، و تمام را به نهايت صفا و تكلّف سفيد كردهاند ، و دوازده ضريح بزرگ و مرتفع از طلا مرصّع نموده در دالان اوّل گذارده بودند ، و چهل چراغ بلورين از آويزى و زمينى ، و انواع فانوسهاى شيشه به حدى بوده است كه چهل هزار شمع مومى در آنها روشن مىشده است ، به غير از آنكه از طلا و نقره ساخته بودهاند .
مجملا در تمام سامان و اسباب و اصل آن چنان كه مسموع شده است ، قريب يك كرور روپيه خرج شده است ، و عالىجناب ملّا محمّد شوشترى سابق الذكر به خدمت روضه خوانى آن مكان عاليشان مقرّر است .
و در ايّام عاشورا مبالغ خطيرى در آن خرج مىكرده است ، و علاوه خود كوچه به كوچه و خانه به خانه مىگشته است ، و در هر تعزيه خانه از پنج روپيه و يك كوزه شربت تا صد روپيه بلكه هزار روپيه مىگذاشته است ، و قريب به ده ، دوازده هزار تعزيه خانه در عصر او در آن شهر بوده است ، و هر
هامش
( 1 ) خورند : فراخور ، مناسب ، در خوره ، شايسته . ( فرهنگ معين )