ازاى آن مبلغى به صرّاف به حسب تعارف آن بلده مىدهند ، و آن مبلغ را هنداون مىنامند .
گهريال
و از آن جمله : وضع « گهريال » است كه به جهت تشخيص ساعات روز و شب معيّن كردهاند ، و آن به اين نهج است كه شب و روز را هشت قسمت منقسم ساختهاند ، و هر حصّه را « پهر » به پاء فارسى بر وزن نهر مىنامند ، و باز روز و شب را به شصت حصّه كنند و هر حصّه را « گهرى » گويند به كاف فارسى بر وزن پرى و « ها » در تلفّظ ساقط است و پر ظاهر نمىشود ، و هر « گهرى » بيست و چهار دقيقه است ، پس دو گهرى و نيم يك ساعت نجومى است ، و به اختلاف فصول هر پهرى را از روز يا شب چند « گهرى » كه در آن فصل مقرّر است حساب كنند .
و بر اين عمل چهار كس را مقرّر نمايند ، و در مكان مرتفعى صفحهء نازك و مدوّر از برنج به ريسمان آويخته و چكّشى از چوب دارند و طشتى پر از آب كنند و در آن پيالهاى از برنج كه در كعب آن سوراخ كوچكى است به نوعى كه هرگاه آب در آن پياله پر شود يك « گهرى » بگذرد ، و يا آنكه پياله را از رمل ريزه پر كنند به نوعى كه هرگاه تمام آن خالى شود و از سوراخ كعب آن بيرون رود يك « گهرى » گذشته باشد .
پس چون يك گهرى گذشت چكّش چوبى را بر آن « 1 » صفحه زنند كه آواز آن تا به همسايگان و اطراف آن مكان تا مسافت بعيده رود ، و همچنين از
هامش
( 1 ) بر صفحه : « ب ، ج » .