رجال ، مورد بحث واقع شده كه مشخّص كردن وضع افراد آنها قابل اهمّيت است .
برخى ملاحظات در تصنيف « الكافى »
1 . در الكافى ، از سهل بن زياد آدمى ، روايات بسيارى نقل شده است ( تعداد 1740 روايت ) و در غالب اين موارد ، سند دو قلو يا سه قلو هستند . پس ملاك نزد وى ، مؤيّديّت است ، نه سنديّت .
2 . در الكافى ، از برخى اصول و مصنّفاتى مانند كتاب العلل استفاده شده كه در حدّ خود ، معتبرترين آنها به حساب آمده است .
3 . كلينى ، در كتب فهرست نجاشى ، شيخ طوسى و شيخ صدوق نيامده ، در حالى كه او شيخ طايفهء اماميه بوده است .
4 . در اسناد و روايات الكافى ، الفاظى مانند : « أبيه » ، « أخ فلان » ، « أبو فلان » ، « استاذ فلان » ، وارد شده است كه تشخيص دقيق همهء آنها به آسانى مقدور نيست . « 1 » 5 . اخبار مربوط به مسائل خمس ، در كتاب خاصّى نيامده است . آقا بزرگ ، اين نوع روايات بخش فروع را به صورت يك كتاب ، جمعآورى نموده است . « 2 »
تعداد روايات « الكافى »
تعداد روايات الكافى ، تا حدودى در مصنّفات اهل تحقيق ، مشخّص شده و به ضبط ارقام تقريبى ، اكتفا نمودهاند . مجموع روايات الكافى ، به قولى شانزده هزار و 199 عدد « 3 » و بنا به قول ديگر ، پانزده هزار و 328 عدد « 4 » و به قول سوم ، شانزده هزار عدد « 5 »
هامش
( 1 ) . الكلينى والكافى ، ص 427 .
( 2 ) . الذريعة ، ج 17 ، ص 245 .
( 3 ) . نهاية الدراية ، ص 219 .
( 4 ) . الأوليات من الكافى ، ص 15 .
( 5 ) . الذريعة ، ج 13 ، ص 95 .