همچنين در اوصاف شخص عاقل ، آمده است :
والتواضع أحبّ إليه من الشَّرف ؛
تواضع نزد وى ، از جاه [ و شرف ] محبوبتر است .
2 . زهد و دورى از دنياطلبى
از ويژگىهاى ديگر انسان عاقل كه در روايات بدان اشاره شده ، زُهد ، دورى از دنياطلبى و قناعت است . امام كاظم عليه السلام در روايت دوازدهم كتاب العقل ، با استشهاد به آيهاى از قرآن مىفرمايد كه خداوند ، عاقلان را به آخرت ، ترغيب نموده و دنيا را غيراز لهو و لعب ، ندانسته است .
سپس ، يكى از اوصاف انسان عاقل را زهد در دنيا و رغبت به آخرت ، برشمرده و دو استدلال براى اين سخن ، آورده است :
اوّل ، انسان عاقل ، دنيا و آخرت را با يكديگر مقايسه كرده ، در مىيابد كه بايد رنج و زحمت يكى از اين دو را به دست آورد و نتيجه مىگيرد كه ماندگارترين را طلب كند . به همين سبب ، آخرت را بر مىگزيند و دنيا را رها مىكند .
دوم ، انسان عاقل مىداند كه دنيا ، طالب اوست ؛ يعنى رزق و روزى او در هر حال ، به او خواهد رسيد و از سوى ديگر ، دنيا ، مطلوب اهل دنياست و آخرت نيز طالب وى و تمام انسانهاست و در نهايت ، روزى بايد راهىِ آخرت گردد .
پس هم رزق دنيا و هم اجل آخرت ، هر دو به دنبال وىاند و اگر به كسب روزىِ دنيا مشغول گردد ، از آخرت ، باز مىماند ؛ ولى اگر مشغول آخرت شود ، روزىِ دنيا به وى خواهد رسيد . پس تمام تلاش خود را صرفِ آخرت مىكند . « 1 » در كنار زهد ، در روايات ، دو صفت اخلاقى ديگر نيز مطرح شدهاند كه عبارتاند از :
هامش
( 1 ) . همان جا .