شايد علّت اين نامگذارى ، اين امور باشند :
يك . احاديث خود را از ميان ششصد هزار حديث ، انتخاب كرده است .
دو . خودش مىگويد : قبل از نوشتن هر حديث ، غسل مىكردم و دو ركعت نماز مىخواندم ؛ « 1 » سه . خودش مىگويد : جز حديث صحيح را در كتابم ننوشتم ؛ « 2 » چهار . افرادى چون على بن مدينى ، يحيى بن معين ، احمد حنبل و . . . ، جز چهار حديث ، بقيهء احاديث كتاب او را تأييد كردهاند . « 3 » 3 . منابع و مآخذ كتاب
بخارى براى تأليف كتاب خود ، به بيست شهر ، مسافرت كرده است . وى از بيش از هزارو پانصد نفر ، حديثْ نقل كرده است كه شامل : صحابه ، تابعان ، اتباع تابعان و ديگر محدّثان مىشود . « 4 » به طور كلّى ، منابع حديثى بخارى را مىتوان به دو بخشِ « شفاهى » و « كتبى » تقسيم كرد .
4 . مدّت تأليف و تعداد احاديث
بخارى ، كتاب خود را در طول شانزده سال و از لابهلاى ششصد هزار حديث ، جدا كرده است . دربارهء تعداد احاديث آن بايد گفت كه بر حسب شمارش ابن حجر - كه شامل : مكرّرات ، تعليقات و متابعات است - ، 9082 حديث است . البته برخى نيز ، 7275 حديث ذكر كردهاند . « 5 »
هامش
( 1 ) . سير أعلام النبلاء ، ص 402 - 405 .
( 2 ) . همان جا .
( 3 ) . هدى السارى ، ج 1 ، ص 9 .
( 4 ) . ر . ك : همان ، ص 8 - 9 .
( 5 ) . ر . ك : همان ، ص 683 .