مانده ، مشخص مىگردد كه سيد محمد عابد ( ع ) ، پنهانى به كتابت قرآن ، مشغول بود و از همين روش ، بندگان زيادى را آزاد كرد و به سبب عبادت بسيار ، به محمد عابد شهرت يافت .
شيخ مفيد از هاشميه ، كنيز رقيه ، دختر امام كاظم ( ع ) ، درباره وى چنين نقل مىكند : محمد بن موسى ( ع ) ، همواره با وضو بود و بسيار نماز مىخواند . او شب ها ، مشغول نماز بود و چون از نماز ، فارغ مىشد ، لحظاتى استراحت مىكرد و دوباره برمى خاست و مشغول نماز مىشد و سپس اندك زمانى استراحت مىكرد . او تا صبح ، اين كار را تكرار مىنمود . هيچ گاه او را نديدم ؛ مگر اين كلام خداوند را به ياد مىآوردم : ( كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ ) ؛ « آنها كمى از شب را مىخوابيدند » . ( ذاريات : 17 ) « 1 »
درباره چگونگى وفات محمد عابد ، در منابع اصيل و متقدم ، سخنى به ميان نيامده است . اما در برخى منابع متأخر ، به شهادت وى در شيراز ، در جريان قيام احمد بن موسى ( ع ) ، اشاره شده است ؛ چنان كه در برخى از اين منابع ، آمده است : احمد بن موسى ( ع ) ، برادر امام رضا ( ع ) ، چون از حيله مأمون آگاه شد ، به همراه سه هزار - و به روايتى دوازده هزار - تن از بغداد ( مدينه ) ، قيام كرد . كارگزار مأمون در شيراز ، به نام قتلغخان ، به امر خليفه با او به مقابله برخاست و پس از كشمكشهايى ، او و برادرش محمدعابد و يارانشان را به شهادت رسانيد . « 2 »
هامش
( 1 ) . الارشاد ، ج 2 ، ص 245 .
( 2 ) . قيام سادات علوى ، ص 169 ؛ اعيان الشيعه ، ج 11 ، ص 286 ؛ مدينة الحسين ، ص 91 ؛ حياة الامام موسى بن جعفر ، ج 2 ، ص 313 ؛ زندگى سياسى هشتمين امام حضرت على بن موسى الرضا ( ع ) ، سيد جعفر مرتضى ، ص 214 .