قاسم نيز همانند برخى ديگر از خويشان و فرزندان علوى ( ع ) ، تحت پيگرد مخالفان اهل بيت ( عليهم السلام ) قرار گرفت و به ناچار ، مدينه را ترك گفت و به طور ناشناس و غريبانه ، در منطقه « سورى » از نواحى « حلّه » ، با سختى زندگى مىكرد ؛ تا بر اثر غصه زندانى بودن پدرش ، امام موسى كاظم ( ع ) و سختى غربت و وحشت تنهايى ، در جوانى وفات يافت و در سرزمينى كه هماكنون به « محله قاسم » معروف است و در هشت فرسنگى « حلّه » قرار دارد ، به خاك سپرده شد و بقعه و بارگاهى برايش ساختند . « 1 »
ابنعنبه و ديگران ، اين ماجرا را به قاسم بن عباس بن موسى ( ع ) متعلق مىدانند و معتقدند كه او در حله ، مدفون است . « 2 » با وجود اين ، ياقوت حموى و صاحب « مراصد الاطلاع » ، ذيل مادّه « شوشه » ، قبر مذكور را در حله ، براى قاسم بن موسى ( ع ) دانسته اند « 3 » و مرحوم حرزالدين نيز منشأ اين اشتباه را ذكر كرده است . « 4 »
نويسنده كتاب « اختران تابناك » نيز پس از ذكر شرح حال قاسم ، مىنويسد :
معلوم نيست اين قاسم ، چرا به سرزمين حله آمده و در آنجا از دنيا رفته است ؟ آيا با خواهرش حضرت معصومه بوده است ؟ يا با برادرش شاهچراغ ( احمد بن موسى ) ؟ ! يا ميان لشگر ابوالسرايا بوده است ؟ در هر صورت ، معلوم نيست كه چرا او به حله رفته است ؟ ! « 5 »
هامش
( 1 ) . حياة الامام موسى بن جعفر ، ج 2 ، ص 431 .
( 2 ) . عمدة الطالب فى انساب آل ابى طالب ، ص 260 ؛ الاصيلى فى انساب الطالبيّين ، ص 180 .
( 3 ) . معجم البلدان ، ج 3 ، ص 372 ؛ مراصدالاطلاع ، ج 2 ، ص 819 .
( 4 ) . و مراقد المعارف 190 : 2 و 194 .
( 5 ) اختران تابناك ، ج 1 ، ص 383 .