در پايان بحث و بررسى لغوى در معناى شرط به اين نتيجه مىرسيم كه « شرط » تحمل معناى الزام و التزام در خارج از بيع و ساير معاملات را دارد و ادعاى اينكه معناى حقيقى شرط صرفاً الزام و التزام در ضمنى معاملات مىباشد ، بعيد به نظر مىرسد .
و همچنين اينكه اصل لغوى معنا را « ربط » بدانيم نيز ثابت نيست .
فصل دوم : اولويت اشتراك معنوى
مرحوم شيخ انصارى اشتراك معنوى را اولى از مجاز دانستهاند . « 1 » به اين بيان كه : « هر گاه دو احتمال « اشتراك معنوى » و « استعمال مجازى » در بين باشد حمل بر « اشتراك معنوى » ترجيح دارد ؛ چون اشتراك معنوى استعمال لفظ در موضوع له است بخلاف مجاز » . « 2 »
استاد ما حاج شيخ مهدى مرواريد در تقرير مطلب چنين فرمودهاند : « وقتى لفظ شرط در التزامات ابتدايى به كار مىرود امر دائر است بين اشتراك معنوى و مجاز و اشتراك معنوى اولى از مجاز است - كما اينكه در اشتراك لفظى هم گفته شده اولى از مجاز است - » . « 3 »
و در مقام اشكال به اين مطلب مىفرمودند : « چنين اولويتى وجود ندارد و حجت نمىباشد ، به گونهاى كه بخواهد اثبات ظهور كند . . .
هامش
( 1 ) . مرتضى انصارى ، كتاب المكاسب ، ج 6 ، ص 12 .
( 2 ) . تقرير درس استادآيةالله سيد مصطفى محقق داماد ، نوشته ى : حسين حلبيان .
( 3 ) . تقرير درس استاد آيةالله حاج شيخ مهدى مرواريد . خارج فقه 24 / 7 / 1387 ، نوشتهى : حسين حلبيان .