حرج را مىنمايد .
2 - لاضرر در عرصهى قانونگذارى و قضاوت
پس از روشن شدن مبحث قبلى اين مطلب تذكر داده مىشود كه با رجوع به مصادر شرعى در مىيابيم كه لاضرر هم به عنوان حكمت بعضى شرايع و ملاك قانونگذارى معرفى شده و هم به عنوان قاعده اى قانونى و مستقل كه در امر قضاوت راهگشاست .
2 - 1 - جعل قانون ( جنبهى اثباتى )
جمله لاضرر و لاضرار در ذيل روايات گوناگونى ديده مىشود كه از جمله ، ذيل روايت شُفْعه است كه مرحوم كلينى از عقبة بن خالد و او از حضرت امام صادق ( عليه السلام ) نقل كرده كه آن حضرت فرمود :
« قضى رسول الله بالشفعة بين الشركاء فى الأرضين و المساكن و قال : لاضرر و لاضرار » . « 1 »
يعنى رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) در مورد شفعه بين شركا در زمين و مسكن قضاوت كرد و فرمود :
هامش
( 1 ) . محمد بن يعقوب كلينى ، الفروع من الكافى ، ج 10 ، ص 435 و 436 ، كتاب المعيشة ، باب الشفعه ، ح 4 ، محمد بن الحسن الحر العاملى ، وسائل الشيعة ، ج 25 ، ص 400 كتاب شفعه ، باب 5 ، حديث 1 . كلينى و صدوق و شيخ طوسى روايت را نقل كرده اند ( كافى ، ج 10 ، ص 435 و 436 ؛ فقيه ، ج 3 ، ص 76 ، تهذيب ، ج 7 ، ص 164 ) ولى سند آن مورد اختلاف است . مجلسى اول آن را قوى مانند صحيح مىداند ( روضة المتقين ، ج 6 ، ص 197 ) و علامه محمد باقر مجلسى آن را مجهول مىداند . ( مرآة العقول ، ج 19 ، ص 372 ؛ ملاذ الأخيار ، ج 11 ، ص 277 ) ، آية الله سيد على سيستانى سند را ضعيف مىداند بخاطر « محمد بن عبدالله بن هلال » و « عقبة بن خالد » و ظاهراً مطالبى كه از براى توثيق آن دو بيان مى كنند را نمى پذيرند . ( قاعدة لاضرر ، ص 27 ) . نرم افزار دراية النور روايت را موثقه به حساب آورده .