اهالى اين قريه ، تماماً دخل شان از جيب زايرين است كه به اشكال مختلف پول اخذ مى كنند ، زنان اين قريه بعضى خوش چهره و نشانهاى مخصوص [ 26 ] و زينت اندام از طلا و نقره زياد دارند و خلخالى در پاهاى خود از پول چرخى كه بيشتر آن به پاى راست مىبندند و حجاب و عصمتى در ميانشان رسم نيست و از نزديكى اين قريه چندين چشمههاى آب حركت مىكند كه آب آنها به طرف قصر شيرين مىرود و سرآب رودخانه « 1 » كه به طرف عربستان مىرود ، از اين نقطه است .
[ كتيبه بيستون و سنگ نوشتههاى آن ]
روز 23 [ ذيقعده ] : از صحنه حركت نموده ، عازم بيستون شده ، دو ساعت بعدازظهر به بيستون رسيديم ، مسافت چهار فرسنگ .
و در اينجا ، سياحت زحمات فرهاد معروف را نموديم كه در روى سنگ اشكال هفت نفر دراويش را با يك نفر سوار نقش كرده « 2 » و از قوتى كه از مرحمت خلاق عالم در بازو داشته ، سنگهاى پنج شش خروار را با كلنگ از كوه بريده و از قراريكه مىگويند آن سنگها را از روى سر خود محض عشق شيرين « 3 » به پائين مىانداخته و از آن سنگها خشت براى ساختن قصر شيرين مىتراشيده و شش منزل راه مىبرده ، كه تمام آثارتراشيدن و جاى كلندهاى آن عاشق پاك واضح وآشكار است و چندين هزار سنگ تراشيده و ناتراش در دامنه آن كوه موجود است . و الحق ، آن مرحوم ، يكى از مردان خدا بوده كه اينطور يادگارى از او در دنيا باقى مانده است .
الحاصل ، بيستون محلى است كه آبادى آن كم و بيشتر زايرين در عبور و مرور به رباط شاه عباسى منزل مىكنند و در بالا سر رباط مذكور ، كوه بيستون كه بنهايت بلند و قدرى قله آن كوه خم است واقع شده ، كه زنان قافله به خيال شان مىرسد كوه خراب خواهد شد و از دامنه آن كوه يك
هامش
( 1 ) . رود گاماساب از رشته هاى غربى الوند سرچشمه مى گيرد و در جنوب بيستون در محلى به نام دوآب ، آب دينور به آن اضافه شده و سپس به سوى جنوب مى رود . همان
( 2 ) . منظور كتيبه بيستون و نقش داريوش پادشاه هخامنشى مى باشد .
( 3 ) . معشوقه و زوجه ارمنى ، خسرو پرويز شاهنشاه سامانى