تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 79

مساهمون:

ص٧٩
و بافت كلمه ، جمله ، و آيه اشاره كرده اند . بنابراين سياق و بافت كلام مىتواند مؤيد و مرجح وجهى از وجوه قراءات باشد . با پذيرش اين فرض كه سياق مىتواند مؤيد و مرجح وجهى از وجوه قرائت باشد ، در اين پژوهش با تكيه بر منابع احتجاج قراءات و تفاسير ، نقش سياق را در ترجيح و اختيار وجوه قراءات بررسى مىكنيم . در اين راستا اختلاف قراءات را به سه قسم ، اختلاف قرائت در افعال ، اختلاف قرائت در اسماء ، اختلاف قرائت در حروف تقسيم كرده و در فصل‌هاى آتى به بيان آن مىپردازيم . اختلاف قرائت در افعال مىتواند اختلاف در وجه يا زمان فعل ، صيغه ، وزن ، ريشه ، اعراب ، وجه معلوم و مجهول فعل باشد كه نمونه‌هاى آن از آيات قرآن كريم مورد بررسى قرار مىگيرد . اختلاف قرائت در اسم نيز مىتواند اختلاف در وزن ، ريشه ، اعراب ، جمع يا مفرد بودن اسم باشد كه نمونه‌هاى آن استخراج و مورد تجزيه و تحليل قرار مىگيرد . در مواردى نيز قرائت اختلاف بين اسم و فعل است كه بنابر يك قرائت واژه اسم و بنا بر قرائت ديگر واژه فعل است . در قرائت حروف نيز گاهى بين قراء اختلاف است كه سياق مىتواند مؤيد يك وجه از قرائت باشد .

نتيجه

واژه اختيار مصدر از باب افتعال به معناى « اصطفاء » يعنى گزينش و انتخاب است . منظور از اختيار قرائت در اين نوشتار ، اختيار قراء سبع نيست بلكه مراد از اختيار ، اختيار ادبا و صاحب نظران و دانشوران دانش قراءات پس از تسبيع قراءات توسط ابن مجاهد است . واژه « قراءة » مصدر سماعى فعل « قرأ » است . در لسان العرب ماده « قَرَأ » معناى جمع و اجتماع را در بر دارد . در اصطلاح قرائت ، عبارت از تلفظ الفاظ قرآن كريم به همان صورت و كيفيتى است كه بر زبان مبارك رسول خدا صلى الله عليه وآله جريان مىيافت يا در حضور ايشان خوانده مىشد و حضرتش آن را تأييد مىكرد .