نتيجه گيرى
كتب احتجاج قراءات و برخى از تفاسير ، ضمن دلايلى كه براى تأييد يا ترجيح يك وجه از قرائت برشمرده اند ، به سياق به عنوان يكى از مستندات اشاره نموده اند . مطالعه منابع دانش قراءات ، سيصد مورد اختلاف قرائت را نشان مىدهد كه سياق مىتواند در ترجيح يا اختيار يك وجه قرائى نقش داشته باشد .
به منظور تحليل و نقد نقش سياق در اختيار قراءات ، هر سيصد آيه در سه فصل با عنوان اختلاف قرائت در افعال ، اختلاف قرائت در اسماء ، اختلاف قرائت در حروف ، بررسى و تحليل شده است . در پايان به بيان ميزان هماهنگى قرائت قراء سبع با سياق پرداخته شده است .
از مجموع تحقيقات و بررسىها پيرامون سياق و اثر آن در اختيار قراءات ، نتايج ذيل حاصل مىشود :
تعريفهاى موجود از سياق را مىتوان تحت سه عنوان ، تعريف سياق بر مبناى قرائن پيوسته لفظى ، تعريف سياق بر مبناى قرائن پيوسته لفظى و عقلى ، و تعريف سياق بر مبناى قرائن پيوسته و ناپيوسته عقلى و لفظى جا داد . با توجه به معناى لغوى سياق و كلام اكثر مفسران و دانشمندان علوم قرآنى مىتوان گفت سياق تنها دلالت مقاليه است .
عملكرد پيامبر ( ص ) و ائمه ( ع ) در تفسير قرآن و كلام انديشمندان و دانشوران علوم قرآنى پيرامون سياق ، دلالت بر اهميت و حجيت قرينه سياق در تفسير قرآن كريم دارد .
سياق سوره ، سياق آيات ، سياق جملات و سياق كلمات از انواع سياقى است كه در اختيار قرائت نقش دارد . تحقق سياق جملات و آيات مستلزم وجود اركان سياق است كه در اين نوشتار ، وحدت صدورى ، وحدت موضوعى و وحدت ساختارى از اركان سياق دانسته شده است .
بحث از كاركرد سياق قرآنى يك بحث عملى به معناى زدايش ابهام از آيه با تمسك به سياق به عنوان يك قرينه پيوسته لفظى است كه بر پايه مبانى خاص خود استوار است . فهم مقاصد اساسى و مسلم قرآن كريم ، فهم اسلوب و سبك ادبى قرآن كريم ، فهم اغراض اساسى سورههاى قرآن كريم ، وجود اركان سياق و تحقق آنها در بحث مورد نظر ، اعتبار عموميت لفظ ، فهم روابط نحوى در نظم و تأليف جملات و آيات ، آشنايى با قرائن حاليه ، اعتبار سياق به عنوان گواه و