فصل پنجم : بررسى ميزان هماهنگى قرائت قراء سبعه با سياق
اصطلاح سياق از اصول مهم تفسير قرآن كريم است كه از آن به عنوان اسلوب سخن ، طرز جمله بندى عبارات ، و نظم خاص كلام و يا روند كلى سخن ياد مىشود . حجيت دلالت سياق و اصل قرينه بودن آن يكى از اصول عقلايى محاوره است كه در همه زبانها به آن توجه مىشود . مفسران قرآن كريم نيز ضمن توجه به جايگاه سياق در تفسير آيات ، به تأثير چشمگير آن در تعيين معناى واژهها و فهم مفاد آيات تصريح كرده اند .
در مورد جايگاه سياق در ترجيح و اختيار وجهى از وجوه قراءات ، گرچه ما دليل يا قرينه قطعى در دست نداريم كه هر يك از قاريان هفت گانه يا غير آن با توجه به سياق ، قرائتى را اختيار كرده باشند و عنايت آنها بيشتر به نقل قراءات بوده تا تدبر و درايت در آن ؛ اما منابع احتجاج قراءات يا برخى از تفاسير دلايلى براى تأييد يا ترجيح يك قرائت آورده اند كه در خلال آن به سياق و بافت كلمه ، جمله ، و آيه و سوره اشاره كرده اند . بنابراين سياق و بافت كلام مىتواند مؤيد و مرجح وجهى از وجوه قراءات باشد .
5 - 2 - 1 . ميزان هماهنگى قرائت قراء سبعه با سياق
بر اساس شمارشى كه نگارنده از اختلاف فرش الحروف قراء سبع داشته است ، اختلاف قراء سبع در فرش الحروف 1573 مورد است . بررسى اختلاف قراءات نشان مىدهد ، از ميان 1573 اختلاف قرائتى كه در فرش الحروف قراء سبع يافت مىشود 300 مورد از اختلافات ، تحت تأثير سياق است . به عبارت ديگر ، سياق در 0718 . 19 درصد از كل اختلافات ، سبب اختيار وجهى از وجوه قراءات شده است .