تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُرْجَعُونَ » را به دو وجه « تُرْجَعُونَ » و « يُرْجَعُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات قرائت شعبه را هماهنگ با سياق جملات مىدانند .
72 .
( اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ )
( روم : 11 )
« خداست كه آفرينش را آغاز و سپس آن را تجديد مىكند ، آن گاه به سوى او بازگردانيده مىشويد » .
فعل « تُرْجَعُونَ » به دو وجه « تُرْجَعُونَ » و « يُرْجَعُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تُرْجَعُونَ » با تاء خطاب است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 444 ) . قرائت مشهور التفات از غيبت به خطاب است ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 324 ) .
ب . ابوعمرو و شعبه « يُرْجَعُونَ » با ياء خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 344 ) . قرائت ابوعمرو خبر به وجه غائب است و به معناى « يرجعون إلى الله من أجل الجزاءعلى الأعمال فإما إلى ثوابه فإما إلى عقابه » است ( زمخشرى ، 1407 ق ، ج 3 ، ص 470 ) . قرائت « يُرْجَعُونَ » هماهنگ با سياق جمله قبل است ؛ زيرا در جمله قبل مىفرمايد :
« اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ »
( مكى بن ابى طالب ، بى تا ، ج 2 ، ص 183 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُرْجَعُونَ » را به دو وجه « تُرْجَعُونَ » و « يُرْجَعُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت « يُرْجَعُونَ » با ياء را هماهنگ با سياق جملات مىدانند .
73 .
( وَ تَبارَكَ الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ )
( زخرف : 85 )
« و خجسته است كسى كه فرمانروايى آسمانها و زمين و آنچه ميان آن دو است از آنِ اوست ، و علم قيامت پيش اوست و به سوى او برگردانيده مىشويد » .
فعل « تُرْجَعُونَ » به دو وجه « تُرْجَعُونَ » و « يُرْجَعُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تُرْجَعُونَ » با تاء خطاب است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 387 ) . قرائت با تاء ممكن است به اضمار « قُل » باشد « قُل لهم يا محمد : إلى الله تُرجَعُون » و احتمال دارد « تُرْجَعُونَ » خطاب به غائبان و حاضران باشد و خطاب بر غيبت غلبه كرده و با تاء قرائت شده است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 262 ) . ممكن است قرائت مشهور التفات از غيبت به خطاب باشد .
ب . ابن كثير ، حمزه و كسايى « يُرْجَعُونَ » با ياء خوانده اند ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 589 ) . قرائت با ياء خبر از كسانى است كه در آيات قبل نيز به وجه غائب از آنان سخن گفته شده است :
« فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ »
( زخرف : 83 ) .
ابوعلى فارسى به سياق توجه داشته و مىنويسد : دليل بر قرائت « يرجعون » جمله قبلى است كه سياق عبارت غائب است « فذرهم يخوضوا و يلعبون » ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 6 ، ص 159 )
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُرْجَعُونَ » را به دو وجه « تُرْجَعُونَ » و « يُرْجَعُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت با ياء را هماهنگ با سياق آيات مىدانند .