تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 198

مساهمون:

ص١٩٨
مىتوان گفت : فعل « أُحْصِنَّ » در اين جا به معناى اسلام و ازدواج نمىتواند باشد ، پس در اين آيه شريفه بايد به معناى عفاف و پاكدامنى باشد ، از طرفى ديگر جمله
« فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَ آتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَناتٍ غَيْرَ مُسافِحاتٍ وَ لا مُتَّخِذاتِ أَخْدانٍ »
بيانگر ازدواج با كنيزان پاكدامن است و ادامه آيه كه مىفرمايد :
« فَإِذا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ ما عَلَى الْمُحْصَناتِ مِنَ الْعَذابِ »
با توجه به مطلب قبل كه سخن از پاكدامنى اين كنيزان است ، اگر فعل به وجه معلوم قرائت شود ، تكرار جمله قبل خواهد بود ، اما اگر فعل مجهول قرائت شود به معناى كنيزانى است كه به آن‌ها اجازه داده شده است تا پاكدامن باشند و اين وجه از قرائت كنيزانى را كه مجبور به زنا هستند ، از حكم مجازات خارج مىكند . 26 .
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ الْكِتابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلى رَسُولِهِ وَ الْكِتابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ وَ مَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً )
( نساء : 136 ) « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، به خدا و پيامبر او و كتابى كه بر پيامبرش فرو فرستاد ، و كتابهايى كه قبلًا نازل كرده بگرويد و هر كس به خدا و فرشتگان او و كتابها و پيامبرانش و روز بازپسين كفر ورزد ، در حقيقت دچار گمراهى دور و درازى شده است » . فعل « نَزَّلَ » و « أَنزَلَ » به دو وجه معلوم « نَزَّلَ » « أَنزَلَ » و مجهول « نُزِّلَ » « أُنزِلَ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « نَزَّلَ » و « أَنزَلَ » به وجه معلوم است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 238 ) . فعل « نَزَّلَ » و « أَنزَلَ » فعل ماضى معلوم از باب تفعيل و انزال است . طرفداران قرائت مشهور به اسم جلاله استناد مىنمايند كه در ابتداى جمله ذكر شده است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 400 ) . ب . ابن كثير ، ابوعمرو و ابن عامر « نُزِّلَ » و « أُنزِلَ » به وجه مجهول قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 252 - 253 ) . علت قرائت به وجه مجهول ديگر آيات قرآن كريم :
« أَ فَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَماً وَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتابَ مُفَصَّلًا وَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ »
( انعام : 114 ) و
( بِالْبَيِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ )