فصل اول : كليات و مفاهيم
اين فصل به شرح كلياتى درباره موضوع مورد بحث كه تحليل اثر سياق در اختيار و توجيه قراءات سبع است ، اختصاص يافته و سه مسأله مهم مبانى پژوهش ، پيشينه و تاريخچه بحث و روش تحقيق بيان مىگردد .
1 - 1 - 1 . موضوع بحث
علم قراءات از بحثهاى علوم قرآنى است كه از ديرباز در كانون توجه دانشمندان علوم قرآن و مفسران بوده است ؛ زيرا موضوع تعدد قراءات يك حقيقت انكارناپذير است كه از عهد صحابه آغاز شده و در دورههاى بعد ادامه و گسترش يافته است . به طورى كه معجم القراءات القرآنيه « 1 » كه به ترتيب سورهها و آيات قرآن كريم تدوين شده است ، 10243 مورد اختلاف قرائت را نشان مىدهد ( خرمشاهى ، 1375 ش ، ص 97 ) . همچنان كه بررسى اين قرائتها و تحليل صرفى و نحوى آنها كانون توجه اهل ادب و نحوپژوهان بوده است ؛ تحليل ، نقد و بررسى ، پالايش و گزينش اين قرائتها و تشخيص قراءات صحيح و معتبر از قراءات ضعيف و شاذ همواره ذهن استادان قرائت ، مفسران و قرآن پژوهان را به خود مشغول داشته است . در برهه اى از تاريخ استادان قرائت به مسأله توجيه قراءات روى آورده و در كتبى كه با عنوان توجيه قراءات نوشته شده است ، براى اختيار هر يك از وجوه قرائى توجيهاتى را ذكر نموده اند . كتاب حاضر نيز با تكيه بر اين منابع تأليف گشته و تنها يكى از توجيهات اين كتب را كه اثر سياق و بافت كلام در اختيار و توجيه قرائت است ، مورد بررسى قرار مىدهد . به منظور رسيدن به هدف اصلى پژوهش كه تحليل
هامش
( 1 ) . اين كتاب تأليف دكتر احمد مختار عمر و دكتر عبدالعال سالم مكرم در هشت جلد به چاپ رسيده است