البته در برخى از موارد ممكن است صرف و نحو آيه يا معناى قرائت بسيار واضح باشد كه در اين گونه موارد از ذكر آن خوددارى مىشود . و يا در برخى از اختلاف قرائتها به علت تكرارى بودن يا عدم ايجاد تغييرات اساسى در مفهوم و معناى آيه تنها موضع اختلاف بدون تحليل و بررسى توضيح داده شده است .
پس از تحليل وجوه قرائى ، با توجه به مستندات هر يك از وجوه قرائت ، به بيان قرائت هماهنگ با سياق پرداخته مىشود . در اين قسمت كه با عنوان ، تحليل اثر سياق در اختيار قرائت ، ذكر مىشود جمع بندى آراء و تحليل نويسندگان پيرامون قرائت هماهنگ با سياق بيان مىگردد . در تمام مواردى كه عبارت « به نظر مىرسد » به كار رفته است ، مراد نظر و ديدگاه نگارندگان كتاب است و از منبع خاصى استفاده نشده است . قابل ذكر است ، كتاب حاضر در هيچ موردى در صدد بيان برترى يك وجه از قرائت بر وجه ديگر نيست ، بلكه هدف بيان قرائت هماهنگ با سياق است و آن چه در تحليل و نقد قراءات مطرح مىشود ، دليل بر برترى يك وجه قرائى نيست .
در فصل پنجم ، ميزان هماهنگى قراءات سبع با سياق مورد بررسى قرار مىگيرد . طبق شمارشى كه از فرش الحروف قراء سبع شده است ، اختلاف قاريان در فرش الحروف 1573 مورد است . مطالعه و بررسى منابع احتجاج قراءات نشان مىدهد ، از ميان 1573 اختلافى كه در فرش الحروف قرائت قراء سبع وجود دارد ، در سيصد مورد ( 292 آيه ) مستند اختيار يك وجه قرائى ، سياق است . رسم نمودارها و ارقامى كه از تحليل آيات به دست مىآيد ، نشان مىدهد ، روايت حفص بيشترين هماهنگى را با سياق و بافت كلام دارد . در پايان به مهمترين و كاربردى ترين نتايج تحقيق اشاره شده است .
پژوهش پيش رو در اصل ، پايان نامه دكترى است كه در دانشگاه اصفهان با راهنمايى جناب آقاى دكتر محمد رضا ستوده نيا دانشيار گروه علوم قرآن و حديث و مشاوره آقاى دكتر نصراله شاملى استاد گروه زبان و ادبيات عرب دانشگاه اصفهان در سال 1392 با نمره عالى دفاع و به عنوان پايان نامه برتر دانشكده در هفته پژوهش 1393 معرفى شده است .
نگارنده به رسم ادب بر خود لازم مىداند از همه كسانى كه در انتشار اين اثر نقش داشته اند ، تشكر كند . در درجه اول مراتب سپاس خود را از استاد فرزانه جناب آقاى دكتر محمدرضا ستوده نيا كه نگارنده را در طول ساليان دراز از آموزههاى خود بهره مند ساخته اند و در تدوين اين اثر سهم به سزايى دارند ، اعلام مىكنم . همچنين از جناب آقاى دكتر نصراله شاملى در سمت مشاوره كه بيشترين تأثير را در انتشار اين اثر داشته اند ، سپاسگزارى مىكنم . در پايان از همه كسانى كه بر گردن بنده حق دارند و ذكر اسامى آنها مقدور نبود ، كمال تقدير و تشكر را دارم .
اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 12
مساهمون: زهرا قاسم نژاد
ص١٢