چكيده : موضوع اين پايان نامه موارد و مطالبى است كه با بيانى ساده به شرح احوال بغداد در دوره آخرين خليفه عباسى يعنى المستعصم بالله اختصاص داشته و موقعيت سياسى - اجتماعى شهر را همراه با سابقه طولانى و ديرينه ساختار سياسى - ادارى بررسى مىكند . با توجه به فصل بندى پايان نامه بايد خاطر نشان ساخت كه مطالب حاكى از روند طبيعى و منطقى حوادثى است كه گوشه اى از تاريخ سرزمين بغداد دوره عباسى را شامل شده و ضمن تجزيه و تحليل علل حمله مغولان و فروپاشى دستگاه پانصد ساله خلافت موارد مهمى كه در فروپاشى دولت عباسى نقش داشته اند بطور مشروح و در حد توان گزارش شده است . مهمترين بخش از رساله عبارتست از برخورد دو ديدگاه در تصميم گيرى عليه تهاجم مغول كه يكى زمينه و ساخت دينى و ايدئولوژيكى داشته و نشان از قدرت يا بى مجدد انديشه شيعى در محكوميت حكومتهايى غاصب و به دور از حقايق را شامل شده ، ديگرى انديشه حاكميت و مقابله با توان علمى و اجتماعى تشيع . بارى كه در اين مقوله نبايد از تفكر ديرينه سقوط خلافت كه ساخته و پرداخته عنصر ايرانى بود ، غافل مى مانديم . اينكه دخالت خواجه نصير الدين طوسى در بعضى از نوشته ها در هاله اى از ابهام قرار گرفته از جهات علمى قابل قبول نيست . نگارنده با مطالعه اسناد و مدارك معتبر توانسته ام اطلاعات ذيقيمتى در اختيار دانش پژوهان قرار دهم .
114 . اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى بغداد تا پايان حكومت مأمون ( 218 هجرى قمرى )
على اكبر شريعت
استاد راهنما : حسين الهى
استاد مشاور : عباسعلى تفضيلى
دانشكده الهيات و معارف اسلامى ، دانشگاه آزاد اسلامى مشهد ، 1383 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : پژوهش شامل موارد ذيل است : سابقهى تاريخى بغداد ، مركز خلافت از مدينه تا بغداد ، ويژگى هاى سرزمين بغداد ، بناى شهر بغداد ، معمارى شهر و بناهاى تاريخى بغداد ، خلافت در بغداد ، وزارت در بغداد ، شهادت امام كاظم ( ع ) در بغداد ، زنديقان و بغداد ، ديوان ها از دوران خلاقت منصور تا مامون ، اوضاع اجتماعى بغداد ، نظام قضايى و ادارى شهر ، نظام اجتماعى شهر بغداد ، تجارت ، اوضاع زراعت ، جشن ها ، دربار خلافت ، ترجمه و نقل علوم ، بيت الحكمه بغداد ، مشاهير و علماى بغداد در دوره منصور تا مامون ، معتزله ، رواج عقيده خلق قرآن و ايام المحنه .
115 . اوضاع سياسى عراق در عصر ايلخانان از سقوط بغداد تا مرگ ابوسعيد ( 736 - 656 ه ق / 1335 - 1258 م )
محمد باقر دلاورى اردكانى
استاد راهنما : عبدالرسول خير انديش
استاد مشاور : غلامرضا وطن دوست
دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه شيراز ، 1385 ؛ كارشناسى ارشد