چكيده : هدف اين رساله درواقع بررسى نقش امپراطورى ايلخانان در اداره ى عراق عرب ، به عنوان بخشى ازقلمروايران است . دراين راستا سئولات مطرح شده عبارتند از : 1 - انگيزه ى مغولان براى دستيابى به بغدادوسرنگونى خلافت عباسى چه بود ؟ 2 - ايلخانان چه تحولات سياسى ، اقتصادى وفرهنگى رادرعراق عرب ايجادكردند ؟ 3 - انديشمندان وديوان سالاران ايرانى چه نقشى دراستقرارحكومت ايلخانان برعراق داشتند ؟ 4 - شيعيان عراق چه جايگاهى درحكومت مغولان داشتند ، و چه تأثيرى را در روند تحولات سياسى ومذهبى جهان اسلام برجاى گذاشتند ؟ 5 - سرانجام حاكميت ايلخانان برقلمرو بين النهرين چه تأثيرى بر روابط سياسى منطقه با جهان اسلام و اروپا بر جاى گذاشت ؟
دراين رساله كه در شش فصل تدوين يافته ، نتايج زيربدست آمد و تلاش شد تا به پرسش هاى مطرح شده پاسخ داده شود . بررسى ها نشان داد كه مغولان پس از كشورگشايى آغازين ، تصرف ايران و برانداختن خلافت عباسى رادر سر لوحه ى اهداف توسعه طلبانه ى خود قرار دادند . تصرف بغداد به وسيله ى هلاكو خان ، هرچند عواقب ويرانگرى را به دنبال داشت ، اما اثرات مثبت سياسى و اقتصاديو فرهنگى مانند برقرارى امنيت وگسترش راههاى بازرگانى ، تغيير درنظام هاى سياسى و روابط جهانى و توسعه ى علوم را نيز دربرداشت . تاريخ عراق به لحاظ ويژگى هاى سوق الجيشى خودبا سياست هاى جهانى ملل مختلف پيوند خورد . ايلخانان در حفظ سازمان ادارى وبافت اجتماعى ديرينه ى عراق عرب كوشيدند و بار ديگر بغداد اهميت تاريخى ومحوريت سياسى خود را بدست آورد . سلاطين ايلخانى به ويژه غازان خان و اولجايتو در ترميم خرابى ها ، آبادانى وتجديد تشكيلات ادارى عراق كوشيدند . شخصيت هاى برجسته ايرانى چون عطاملك جوينى و خواجه نصرالدين طوسى دربازسازى اقتصادى ، توسعه فرهنگى وبارزگانى و تنظيم امور مالى و اوقاف عراق نقش مهمى ايفا كردند . عراق عرب در توسعه طلبى مغولان به سواحل مديترانه و شامات و مصر پايگاه سياسى و اقتصادى مهمى محسوب مى شد . ايلخانان با اتخاذ سياست تسامح دينى در تقويت مسيحيت وگرايش مردم به تشيع كمك فراوانى نمودند . موقعيت شيعيان عراق تحكيم يافت و آنها در دربار وديوان نفوذ كردند ، تا جاييكه حكمرانان ايلخانى چون اولجاتيو را به خود متمايل ساختند . سرانجام استقرار نظام شيعى در ايران زمينه ى بسيارى از جريان هاى تاريخ معاصر را رقم زد .
116 . اوضاع سياسى فرهنگى بغداد در دوره آل بويه
حسين فرخى كياده
دانشگاه آزاد اسلامى تاكستان ، 1389 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : ندارد .
117 . اوضاع سياسى و اجتماعى كوفه از سال 40 تا 132 ق
خدابخش ندرت زهى
استاد راهنما : عباسعلى آذر نوشه
استاد مشاور : عظيم شه بخش
دانشكده ادبيات و علوم انسانى ، دانشگاه سيستان و بلوچستان ، 1392 ؛ كارشناسى ارشد