عنوان شكلى از حكومت براى اولين بار در سطح جهان ، دو اردوگاه سوسياليسم و ليبراليسم را با چالش مواجه ساخت . مردم سالارى دينى ، عدالت و ولايت فقيه از جمله نظام هاى معنايى و عناصر گفتمان انقلاب اسلامى ايران بود كه به موازات تحولات داخلى ، زمينه ساز روندى از رخدادها و تحولات در سطح جهان و به خصوص جوامع اسلامى شد . اين انقلاب بيشترين اثر را در تعالى گفتمان سياسى شيعه به دنبال داشته و موجب تحول آن از حالت سكون به حالت پويا شده است . گر چه اين انقلاب ، همه كشورهاى اسلامى را متاثر كرد ، اما مهمترين آنها ، عراق و لبنان دو كشور مهم شيعه نشين در جهان اسلام هستند .
112 . اوضاع سياسى - اجتماعى عراق در ربع قرن اول هجرى
حياتعلى محمدى
استاد راهنما : صالح پرگارى
استاد مشاور : پروين دخت اوحدى
دانشكده ادبيات و علوم انسانى ، دانشگاه تربيت معلم تهران ، 1388 ؛ كارشناسى ارشد
چكيده : عراق كانون اصلى بحران هاى سياسى - اجتماعى عصر اموى ، به خصوص در ربع آخر قرن اول هجرى بوده است . دوشهرعمده ى آن يعنى بصره وعلى الخصوص كوفه از زمان فتح آنها توسط اعراب دائما آبستن حوادث مهمى بوده كه آن دو را متمايز از ديگر مناطق اين سرزمين مى نمايد . در اين دوره ى تاريخى چهار خليفه ى اموى حكومت مى كردند كه به ترتيب عبارت بودنداز : عبدالملك بن مروان ( 65 / 86 هجرى ) - وليد بن عبدالملك ( 96 / 99 هجرى ) و عمربن عبدالعزيز ( 99 / 101 هجرى ) . ازسويى شمار قابل توجهى از تحولات سياسى از ابتداى گسترش اسلام به خارج از مرزهاى شبه جزيره در اين منطقه روى داد . حضور طيف گسترده اى از مخالفين دولت اموى در حوزه ى عراق موجب گرديده بود تا خلفاى اموى همراه به عراق به عنوان منطقه اى ويژه نگاه كنند . عراق از ابتداى ظهورش در عرصه ى فعاليت هاى سياسى ، شحصيت هاى بزرگى نيز به جامعه ى اسلامى تحويل داد . تعدادگروه ها و دسته هاى اسلامى عراق اعم از : خوارج ونيز مخالفان و همچنين كسانى كه به حكومت اموى چشم دوخته باعث شد كه اين منطقه مورد توجه واقع شده و همواره اخبارى ضد ونقيض از روحيات مردم به اين منطقه ارائه شود . بنابراين كاستى هاى موجود در بررسى تاريخ دوره ى بنى اميه ، بيانگر اين است كه مورخان و نويسندگان دراين باره ره افراط وتفريط را طى نموده اند ؛ به همين لحاظ بررسى اين دوره در قلمرو جغرفيايى عراق نيازمند پژوهش و مطالعه ى عميقى است . اميد دارم كه اين پژوهش به روشن شدن هر چه بيشتر حقايق تاريخى در اين دوره كمك كند .
113 . اوضاع سياسى اجتماعى بغداد در عصر المعتصم بالله آخرين خليفه عباسى ( 640 - 656 ه ق )
سيد محمد امامزاده قاسمى
استاد راهنما : حميد رضا صفاكيش
استاد مشاور : محمد رضا قنادى
دانشكده ادبيات و علوم انسانى ، دانشگاه آزاد اسلامى واحد تهران مركزى ، 1391 ؛ كارشناسى ارشد