فرهنگ ايران زمين در كتاب « المحاسن والأضداد » جاحظ
على خضرى « 1 »
چكيده
عصر عباسى دورهاى خاص در تاريخ فرهنگ عربى است كه آشنايى با ملّتهاى مختلف و تاثيرپذيرى از فرهنگ آنها از بارزترين ويژگىهاى اين دوره است . در اين ميان شاعران و نويسندگان نقش موثرى را ايفا نمودند و بخشى از اين انتقال فرهنگى توسط اين اديبان صورت گرفته است . جاحظ يكى از نويسندگان برجسته اين دوره است كه همواره شهرت علمى او همه جا پيچيده و تأليفات بزرگ وسودمندش همواره در ميان دانشمندان انتشار و اشتهار داشته است . يكى از تأليفات مشهور وى در زمينه شعر و ادب كتاب « المحاسن و الأضداد » است كه ما در اين پژوهش برآنيم با روشى توصيفى - تحليلى جلوههايى از فرهنگ ايرانى را كه در اين كتاب راه يافته ، بررسى كنيم . وى وضعيت و جايگاه ايرانيان را در زمينههاى مختلف از جمله آداب و رسوم ، خلق وخوى ، سياست و آيين كشوردارى را در لا به لاى اين اثر ارزشمند به تصوير كشيده است و اطلاعات ارزشمندى را از سرآمدى علم و دانش ايرانيان و پند و اندرزهاى آنان به دست مىدهد .
كليد واژه : جاحظ بصرى ، المحاسن و الاضداد ، فرهنگ ايران ، سياست ، كشوردارى .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه زبان و ادبيات عربى دانشگاه خليج فارس بوشهر /alikhezri 84 @ yahoo . com